|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin taşınmazlarına ayrılan amortismanların mevzuata uygun şekilde yapılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Aynı Yönetmelik’in 257. maddesi, birikmiş amortismanların hesaplanması ve izlenmesi ile ilgili düzenlemeleri içermekte, bu hesapların yıl sonunda gerekli kayıtlara alınmasını belirtmektedir.
Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Genel Tebliğ’e göre, duran varlıkların aktife girdiği yıldan itibaren belirli oranlarda amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bazı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise kayıtlardaki değerlerinden daha yüksek amortisman hesaplandığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin bilançosunda birikmiş amortisman hesaplarının hatalı görünmesine ve giderler hesabının eksik kalmasına yol açmaktadır. Denetim bulgularına dayanarak, ilgili idare bu tespitleri kabul etmiş ve gelecekte daha dikkatli bir yaklaşım sergileyeceğini belirtmiştir. Belediyeye ait varlıkların faydalı ömürlerinin doğru bir şekilde takip edilebilmesi için amortisman kayıtlarının düzenli ve doğru bir biçimde tutulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Amortismanların Mevzuata Uygun Olarak Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Taşınmazlara ayrılan amortismanların hatalı olarak uygulandığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Adı geçen Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği ve işleyişinin açıklandığı 202’nci ve 203’üncü maddelerinde ise söz konusu hesabın maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ve maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde amortisman ve tükenme payı süresinin duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlayacağı belirtilmiş ve Tebliğ’in eki listesinde boru hatları, su isale hatları, kanalizasyon hatları için yıllık %2,5, yollar ve su kuyuları için %5, diğer yeraltı ve yerüstü düzenleri için %5, binalar için %2 oranlar üzerinden amortisman ayrılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Belediyenin varlıkları ve varlıklarına yönelik amortisman kayıtlarının incelenmesi neticesinde bazı varlıklara (beton, kagir, demir ve çelik binalar v.b.) yönelik hiç amortisman ayrılmadığı, bazı varlıklar için ise (mesire yeri v.b.) muhasebe kayıtlarında yer alan değerinden daha yüksek amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Amortisman kayıtlarının tutulmaması Belediyenin bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında yer alan tutarın hatalı görünmesine, faaliyet sonuçları tablosunda ise 630 Giderler Hesabının eksik görünmesine yol açmıştır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu konusu tespite iştirak edildiği ve bu doğrultuda daha dikkatli hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyeye ait varlıkların faydalı ömürlerinin takibinin sağlanabilmesi için amortisman kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulması gerekmektedir.