|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyesinin muhasebe kayıtlarında Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın borç bakiyesi ile Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın alacak bakiyesi arasında bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesapların işleyişini ve elden çıkarılacak varlıkların izlenmesini düzenlemektedir. Ancak yapılan incelemede, Elden Çıkarılacak Stoklar Hesabı’nın borç bakiyesi 110.242,00 TL iken, Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın alacak bakiyesi yalnızca 5.746,35 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durumda, 104.495,65 TL’lik bir farkın, ilgili hesaba kaydedilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Denetim bulgularına göre, idare bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Yönetmelik hükümleri gereği, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenen varlıkların amortismana tabi tutulmamış kısmının, muhasebe kayıtlarında doğru bir şekilde yansıtılması gerekmektedir. Sonuç olarak, bu hesapların bakiyelerinin birbirine eşit olması sağlanmalıdır. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Borç Bakiyesi ile Birikmiş Amortismanlar Hesabının Alacak Bakiyesinin Eşit Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi muhasebe kayıtlarının Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın borç bakiyesi ile Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın alacak bakiyesinin eşit olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın niteliğini açıklayan 224’üncü maddesinde, bu hesabın çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Hesabın işleyişini açıklayan 225’inci maddesinde ise kullanma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç kaydedileceği ifade edilmiştir. Bahsi geçen Yönetmeliğin 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın işleyişini açıklayan 229’uncu maddesinde, elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği; elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer duran varlıkların her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılanların ayrılmış olan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Diğer taraftan, Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin 7’nci bendinde, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine karar verilenlerin amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda değinilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine karar verilenlerin amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı ve yılsonu muhasebe tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın bakiyelerinin birbirine eşit olması gerektiği görülmektedir.
Yapılan incelemede, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın borç bakiyesinin 110.242,00 TL, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın alacak bakiyesinin 5.746,35 TL olduğu ve 104.495,65 TL farkın 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na kaydedilmesi gerekirken kaydedilmediği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu konusu tespite iştirak edildiği ve bu doğrultuda hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenen varlıkların amortismana tabi tutulmamış kısmının amortismana tabi tutulması gerekmektedir.