|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda yer alan ödemelerin, mevzuatta belirlenen sıraya uygun olarak yapılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, ödenemeyen tutarların bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına kaydedileceğini ve ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, öncelikli ödemelerin zamanında yapılmadığı ve bazı giderlerin henüz ödenmediği görülmüştür.
Kamu İdaresi, ödemelerin, Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi ve Çalışma Usul ve Esasları Yönetmeliği çerçevesinde nakit durumu ve hizmet öncelikleri dikkate alınarak gerçekleştirildiğini ifade etmiştir. Ancak, mevzuatta belirtilen süreler içinde ödemelerin yapılmaması durumunda, dava ve icra takibi gibi ek mali yükümlülüklerle karşılaşma riski bulunmaktadır. Bu nedenle, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’ndan yapılacak ödemelerde, öncelikli giderlerin dikkate alınarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uyulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından 320 Bütçe Emanetleri Hesabında yer alan tutarların, alacaklılara muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenmeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin birinci fıkrasında ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarların bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına kaydedileceği ve daha sonra bu hesap üzerinden ödeneceği; ikinci fıkrasında ise idarelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamadığı hallerde giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde muhasebe yetkilisinin iş ve işlemleri ile sorumluluk hallerine ilişkin genel hükümlere yer verilmiş olup muhasebe yetkililerinin, idareye ait giderlerin Kanunun 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümde belirtilen esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesinden sorumlu olduğu düzenlenmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden idarelerin nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle giderlerini ödeyemediği hallerde ödenemeyen tutarların 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedileceği, daha sonra ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak ödeme esnasında Kanunda belirtilen birtakım giderlerin madde metninde belirtilen sırayla öncelik hakkına sahip olduğu, bu esaslara uygun ödeme yapılmasından muhasebe yetkilisinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 320 Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerde muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeme ilkesine riayet edilmediği, sırası bakımından öncelikli olmasına rağmen ödemesi daha geç yapılan ya da inceleme tarihi itibarıyla henüz ödemesi yapılmayan giderlerin bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, tüm ödemelerin Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 31’inci maddesi kapsamında nakit mevcudu ile hizmet öncelikleri çerçevesinde gerçekleştirildiği ve bulguya esas teşkil eden tespitin dikkate alınacağı ifade edilmiştir.
Mevzuatta belirtilen sürelerde veya kararlaştırılan vadede ödemelerin gerçekleştirilmemesi halinde dava/icra takibi harçları, faiz ve vekalet ücretleri gibi ek mali külfetlere katlanma riski ortaya çıkmaktadır. Kamu İdaresi tarafından 320 Bütçe Emanetleri Hesabından yapılacak ödemelerde, mevzuat gereği öncelikli giderler de dikkate alınmak kaydıyla muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeme ilkesine riayet edilmesi gerekmektedir.