|
ÖZET: Kamu İdaresi sınırları içinde yer alan, işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan bazı iş yerleri için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti oluşturulmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesine ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamesi’ne dayanmaktadır. İlgili mevzuat, belediye sınırları içindeki binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtirken, ruhsat muafiyeti olan iş yerleri için bu vergiden muafiyet düzenlemesi bulunmamaktadır.
Yapılan denetimlerde, Kamu İdaresi tarafından incelenen 190 iş yerinden 162’sinin çevre temizlik vergisinin tahakkuk ettirilmediği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, mükellefiyet tesis edilmeyen iş yerleri için yoklama çalışmalarına başladığını ve toplamda 1.810 iş yeri adresine yoklama tutanağı düzenlendiğini açıklamıştır. Bu süreçte, çevre temizlik vergisi kaybının önlenmesi amacıyla aktif iş yerleri için mükellefiyet tesis edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi için gerekli yoklama ve takip mekanizmalarının oluşturulması önem arz etmektedir. Bu sayede, kamu kaynaklarının etkin kullanımı sağlanacak ve vergi gelirlerindeki kayıpların önüne geçilecektir. |
BULGU: Kamu İdaresinden Ruhsat Alma Zorunluluğu Bulunmayan Bazı İşyerlerine Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları içerisinde yer alan ancak işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan iş yerleri için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği, dolayısıyla söz konusu iş yerlerinden bu vergilere ilişkin tahakkuk işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanun’un “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait tahakkuk eden çevre temizlik vergisinin her yıl emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Diğer yandan 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 2’nci maddesinde avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren işyerleri, tabipler, noterler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediye sınırları içinde iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi kapsamında bulunduğu anlaşılmış olup ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan işyerlerinin bahse konu vergiden muaf olduğuna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi sınırları içinde olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma zorunluluğu bulunmayan bazı meslek grupları örneklem yoluyla İdare tarafından denetlenmiş, 190 adrese yapılan yoklamalar sonucunda 162 adrese çevre temizlik vergisinin işyeri üzerinden tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında mükellefiyet tesis edilmeyen işyerlerine ilişkin yoklama çalışmalarına başlanıldığı, toplamda 1.810 iş yeri adresine yoklama tutanağı düzenlendiği, bu işyerleri için çevre temizlik vergisi tarh edildiği, yoklama faaliyetlerinin devam ettiği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi gelirlerindeki kaybın önlenmesini teminen aktif işyerlerinden çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi gerekenlerin tespit edilmesi için çalışmalara başlanması, buna ilişkin yoklama ve takip mekanizmalarının oluşturulması gerekmektedir.