ÖZET: Kamu idaresinin kendi imkanlarıyla ürettiği taşınırların muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve bu ürünler için Varlık İşlem Fişi düzenlenmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 45. maddesi, kamu idarelerinin ürettiği malların kendi tüketimlerinde kullanılması durumunda, bu ürünlerin rayiç bedel üzerinden gider ve gelir kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 10.10.2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12. maddesi, tüm taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.

Yapılan incelemelerde, idarenin 3.949.216,88 TL değerinde ilk madde ve malzeme alımı gerçekleştirdiği, bu malzemelerle 11.070 m² kilit parke, 1.190 m² star parke, 8.390 adet çim bordür, 3.514 adet yol bordürü ve 2.418 adet yağmur oluğu üretildiği, ancak bu ürünlerin muhasebe kayıtlarının olmadığı ve Varlık İşlem Fişi düzenlenmediği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, iç imkanlarla üretilen ürünler için Varlık İşlem Fişi düzenleme işlemlerine başlandığını belirtmiştir.

Sonuç olarak, kamu idaresinin kendi imkanlarıyla ürettiği taşınırların muhasebe kayıtlarında yer alması ve bu ürünler için Varlık İşlem Fişi düzenlenmesi gerekliliği önem arz etmektedir. Bu durum, kamu mali yönetiminin etkinliğini artırmak ve şeffaflığı sağlamak açısından kritik bir adımdır.

BULGU: Kamu İdaresinin Ürettiği Ürünlerin Muhasebede Kayıt Altına Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin kendi imkanlarıyla ürettiği taşınırların muhasebede kayıt altına alınmadığı ve bunlar için Varlık İşlem Fişi düzenlenmediği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve Taşınmaz Edinme” başlıklı 45’inci maddesinde, kamu idarelerince üretilen malların kendi tüketimlerinde kullanılması halinde bunların bedellerinin, rayiç bedel üzerinden ilgili ödenek tertibine gider ve karşılığı gelir kaydedileceği belirtilmiştir.

10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların Kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde, kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, taşınır kayıtlarının, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulacağı, her bir kaydın belgeye dayanmasının şart olduğu ifade edilmiştir.

Söz konusu Yönetmelik’in “İç İmkânlarla Üretilen Taşınırlar ile Kazı veya Müsadere Yoluyla Edinilen Taşınırların Giriş İşlemleri” başlıklı 21’inci maddesinde ise, kamu idarelerinin kendi kullanımları için iç imkânlarıyla üretilen taşınırlar ile kamu idarelerinin mülkiyetindeki arazilerde yetiştirilen ağaçlardan üretilen ekonomik değere sahip kereste, odun, meyve gibi ürünlerin, Varlık İşlem Fişi düzenlenerek muhasebeye giriş kaydedileceği belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İdarenin kendi kullanımı için ürettiği taşınırları, Varlık İşlem Fişi düzenleyerek muhasebe kayıtlarına alması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdarece 3.949.216,88 TL değerinde ilk madde ve malzeme alımı gerçekleştirildiği, bunların üretimde kullanılması sonucu; 11.070 m2 kilit parke, 1.190 m2 star parke, 8.390 adet çim bordür, 3.514 adet yol bordürü, 2.418 adet yağmur oluğunun üretildiği ve fiilen stoklarda olmasına rağmen muhasebe kayıtlarının olmadığı, ayrıca bunlar için Varlık İşlem Fişi düzenlenmediği tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında iç imkanlarla üretilen ürünler için Varlık İşlem Fişi düzenlenerek muhasebeleştirme işlemlerine başlanıldığı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından iç imkanlarla üretilen ürünlerin muhasebe kayıtlarında yer alması ve aynı zamanda bunlar için Varlık İşlem Fişi düzenlenmesi gerekmektedir.