|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri sınırları içinde bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu durum, ilgili idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları veya mücavir alanlarda işyeri açmanın işyeri açma izni harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına İlişkin Yönetmelik, bu tür işyerlerinin ruhsat almasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, İzmir Defterdarlığı’ndan elde edilen verilere göre, kamu idaresi sınırları içinde 24.153 faal mükellef bulunmasına rağmen, yalnızca 8.683 işyerinin ruhsatı olduğu tespit edilmiştir. Denetim sonucunda, 4.125 işyerinden 1.355’inin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, ruhsatsız işyerlerinin tespiti durumunda mevzuatta öngörülen yaptırımların uygulanacağını ifade etmiştir. Bu bağlamda, kamu idaresinin, yetki ve görev alanındaki işletmelerin ruhsat durumunu takip etmesi ve ruhsatsız işyerlerini belirlemesi gerekmektedir. Bu süreç, hem yasal düzenlemelere uyulmasını sağlamak hem de idarenin gelir kaybını önlemek açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunan İşyerlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı iş yerlerinin, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğu ve bu nedenle İdarenin gelir kaybına uğradığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının, işyeri açma izni harcına tabi olacağı hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına İlişkin Yönetmelik’e göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için ilgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıdaki hükümler birlikte değerlendirildiğinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve istisna kapsamında sayılmayan işyerlerinin faaliyet göstermesi için ilgili belediyeden ruhsat alması gerektiği, işyeri açılmasının ise işyeri açma izni harcına tabi olacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İzmir Defterdarlığından alınan bilgi ve belgelere göre Kamu İdaresi sınırları içinde 24.153 faal mükellef olmasına rağmen, İdare kayıtlarına göre işyeri açma çalışma ruhsatına sahip yalnızca 8.683 adet işyerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, İdarece ilçe sınırları içerisinde ruhsatsız olarak faaliyet gösteren işyerlerinin saptanmasına ilişkin yapılan denetimde, 4.125 işyerinden 1.355 adedinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında İdarenin yetki ve görev alanında bulunan işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulup bulunmadığının takibinin sağlanarak ruhsatsız işyerlerinin tespiti halinde mevzuatta belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından yetki ve görev alanındaki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibinin sağlanması ve ruhsatsız iş yerlerinin tespiti halinde mevzuatta belirtilen müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir.