|
ÖZET: Belediyenin ortak olduğu şirketlerdeki sermaye payları ile muhasebe kayıtlarındaki tutarların arasında önemli bir fark tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediyenin bu şirketlerdeki toplam sermaye payı 175.000 TL iken, muhasebe kayıtlarında bu tutar 84.371,03 TL olarak yer almaktadır. Bu durum, 90.628,97 TL’lik bir eksikliği ortaya koymaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın işleyişine göre, bu hesapta yer alan tutarların, ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarıyla eşit olması gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelemeler sonucunda, belediyenin ortak olduğu şirketlerdeki sermaye paylarının yılsonu itibarıyla doğru bir şekilde muhasebeleştirilmediği anlaşılmıştır. Özellikle, 31.12.2024 itibarıyla belediyenin şirketlerindeki toplam sermaye tutarının 175.000 TL olmasına rağmen, muhasebe kayıtlarında 84.371,03 TL olarak gösterilmesi, önemli bir tutarsızlık yaratmaktadır. Kamu İdaresi, bu konudaki hataya itiraz etmemiş, ancak gerekli düzeltmelerin yapılacağına dair bir çalışma başlatıldığını belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin ortak olduğu şirketlerdeki sermaye payları ile muhasebe kayıtlarındaki tutarların uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali tabloların doğruluğu açısından kritik bir öneme sahiptir ve gerekli düzeltmelerin bir an önce yapılması elzemdir. |
BULGU: Belediyenin Ortağı Olduğu Şirketlerdeki Sermaye Payı ile Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan Tutarların Farklı Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin ortağı olduğu şirketlerinde bulunan sermayesi ile 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın farklı olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının niteliğini açıklayan 181’inci maddesinde; “(1) Bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
“Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde ise; “(1) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir…” hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede ortak olunan şirketlerdeki yılsonu itibariyle Belediyeye ait sermaye payları toplamı 175.000 TL olduğu halde; 2024 yılı sonu itibariyle ortak olunan şirketlerin Belediyenin muhasebe kayıtlarında yer alan sermaye payı toplamı 84.371,03 TL’dir. Bu durumda şirketlerdeki sermaye payı ile kurumun muhasebe kayıtlarında yer alan sermaye payı tutarları arasında 90.628,97 TL fark bulunmaktadır.
Tablo 8: Belediyenin Doğrudan Hissedarı Olduğu Şirketlerdeki Sermayesi
| Sıra No | Şirketin Adı | Toplam Sermaye Tutarı (TL) |
Kurumun Olduğu Tutarı (TL) |
Sahip Sermaye |
Hisse Oranı (%) |
| 15 TEMMUZ ORGANİZASYON SANAYİ VE DIŞ TİC. A.Ş. | 50.000,00 | 50.000,00 | 50.000,00 | ||
| BİRECİK FIRAT HİZMET SANAYİ VE TİCARET A.Ş. | 50.000,00 | 50.000,00 | 50.000,00 | ||
| BELSAN A.Ş. | Büyükşehir Belediyesine devredildi | 0,00 | 0,00 | ||
| ŞANLIURFA TURİZM GELİŞTİRME A.Ş. | 1.500.000,00 | 75.000,00 | 75.000,00 | ||
| TOPLAM | 1.600.000,00 | 175.000,00 | 175.000,00 |
Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının enflasyon düzeltmesi işlemlerinin ilgili kuruluşlarca yapıldığı saptanmıştır.
Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere 31.12.2024 itibariyle belediyenin şirketlerindeki sermaye tutarı toplamı 175.000 TL olduğu halde; kurumun gönderdiği bilançodaki 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı toplamının 84.371,03 TL olarak muhasebeleştirilmesi nedeniyle; Belediyenin ortağı olduğu şirketlerinde bulunan sermayesi, mali tablolarda 90.628,97 TL eksik görünmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda belirtilen hataya itirazda bulunmamış; yaptıkları çalışmayla bu konudaki verilerin düzeltilmeye çalışıldığını, belediye şirketlerinin sermaye payı ile muhasebe kayıtlarındaki pay tutarlarının uygun hale getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak; gönderilen cevapta konu ile ilgili çalışma başlatıldığını, belediyenin şirketlerinin sermaye payı ile muhasebe kayıtlarındaki pay tutarlarının uygun hale getirileceği belirtilmesine karşın; hata düzeltilememiştir. Bulguda belirtilen hatanın düzeltilmesi gereklidir.