|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. İlgili yönetmelik, işyeri açmak için yetkili idarelerden ruhsat alınması gerektiğini belirtmektedir. Ruhsatsız işletmelerin, yetkili idareler tarafından kapatılacağı hükmü de mevcuttur. Ancak, belirli meslek grupları, avukatlık büroları ve mühendislik gibi, ruhsat alma yükümlülüğünden muaf tutulmuştur; bu gruplar, bakanlıklar ve kamu kurumlarından izin belgesi alarak faaliyet gösterebilir.
Denetim sırasında, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının vergi dairesi kayıtlarıyla karşılaştırılması sonucunda ruhsatsız faal işyerleri tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin ruhsat kontrollerinin yapılacağını ve gerekli işlemlerin gerçekleştirileceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelerin tespit edilmesi ve mevzuat çerçevesinde kapatılması gerektiği vurgulanmaktadır. İdarenin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı gerekliliklerini denetlemesi, yasal çerçevede önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmaksızın Faaliyette Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet yürüten işletmelerin olduğu görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ifadesi yer almaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 2’nci maddesi ile avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren iş yerleri, tabipler, noterler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur. Söz konusu işyerleri bakanlıklar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından faaliyetleri ile ilgili izin belgesi alacaklar ve bu izin belgeleri de işyeri açma ve çalışma ruhsatı niteliğinde olacaktır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde;
“Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabidir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, bir işletmenin faaliyette bulanabilmesi için işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması gerekmektedir. Ruhsatsız çalıştığı tespit edilen işletmelerin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede; İdarenin işyeri açma ve çalışma ruhsatları örneklem usulüyle vergi dairesi kayıtlarıyla karşılaştırıldığında işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan faal işyerlerinin olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup ruhsat kontrollerinin yapılıp gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin yetki ve görev alanındaki işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olmayan işletmelerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve ruhsatsız çalıştığı tespit edilen işyerlerinin mevzuatında öngörülen müeyyidelerin uygulanarak kapatılması gerekmektedir.