ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında ödenmemiş sermaye taahhütlerinin kaydedilmediğini ortaya koymuştur. Belediyeye ait bir şirkete yapılan sermaye taahhüdü, 247 Sermaye taahhütleri hesabında izlenmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımları 241 no.lu hesapta takip edilmelidir. Ancak, 247 no.lu hesap, mahalli idarelerin taahhütlerini izlemek için kullanılmalıdır.

Belediye, söz konusu şirkete toplam 5.000.000,00 TL sermaye taahhüdünde bulunmuş, bunun yalnızca 1.152.887,64 TL’si ödenmiştir. Geriye kalan 3.847.112,36 TL’lik taahhüt ise henüz yerine getirilmemiştir ve bu tutar 247 no.lu hesapta kaydedilmemiştir. Kamu idaresi, denetim bulguları doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Belediyenin, sermaye taahhütlerinde 241 ve 247 no.lu hesapları doğru bir şekilde kullanması, taahhütlerin yerine getirilmesi durumunda bu hesaplardan çıkışların yapılması ve ödenmemiş taahhütlerin izlenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Ödenmemiş Sermaye Taahhütlerinin Mali Tablolarda Görünmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin mali tablolarında yapılan incelemede, hisselerinin %100’ü Belediyeye ait bir şirkete yapılan ve ödenmeyen sermaye taahhüdünün 247 Sermaye taahhütleri hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının niteliği düzenleyen 181’inci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermaye tutarlarının 241 no.lu hesapta izleneceği belirtilmiştir. Yönetmelik’in 247 Sermaye taahhütleri hesabının niteliğini düzenleyen 184’üncü maddesinde ise bu hesabın mahalli idarelerin malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, Belediyenin bir şirkete sermaye taahhüdü altına girmesi durumunda, söz konusu taahhüt tutarının tamamı için 241 no.lu hesap borçlu ve karşılığında 247 no.lu hesap alacak çalışmalıdır. Daha sonra ödenen sermaye tutarlarının, 247 no.lu hesap borçlu ve ödemeye esas ilgili aktif hesap alacak çalışarak ve bunun yanı sıra bütçe gideri de yapılarak sermaye taahhütleri hesabından düşülmesi gerekmektedir. Bu suretle mali tablo okuyucuları, bilançoda 241 no.lu hesaba bakarak, Belediyenin ilgili şirketteki toplam sermaye tutarını görebilecekken; pasif karakterli bir aktif hesap olan 247 no.lu hesaba bakarak da taahhüt edilen ancak henüz ödenmemiş bulunan sermaye tutarını görebileceklerdir.

Belediye tarafından söz konusu şirkete 5.000.000,00 TL sermaye taahhüdünde bulunulmuş olup, 1.152.887,64 TL’si ödenmiş, 3.847.112,36 TL sermaye taahhüdü ise yerine getirilmemiştir. Yerine getirilmeyen 3.847.112,36 TL tutarındaki sermaye taahhüdü ise 247 Sermaye taahhütleri hesabında izlenmemiştir.

Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, Belediyenin, sermaye taahhüdünde bulunduğunda 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı ile 247 Sermaye taahhütleri hesabını kullanması, taahhütler yerine getirildikçe bu hesaptan çıkışlarının yapılması, ödenmeyen sermaye taahhütlerinin de hesapta takip edilmesi gerekmektedir.