Teklif geçerlilik süresi içinde sözleşme imzalamayan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir mi (KİK)

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) tarafından yapılan 2022/566749 ihale kayıt numaralı “TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü 53 Adet Araçla, 256 Sefer ile Personel Servisi” ihalesine ilişkin olarak Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 07.12.2022 tarihli ve 2022/UH.II-1523 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 25.01.2023 tarihli E: 2022/2691, K: 2023/144 sayılı kararında dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı doğrultusunda Kurulca alınan 15.03.2023 tarihli ve 2023/MK-45 sayılı karar ile “1- Kamu İhale Kurulunun 07.12.2022 tarihli ve 2022/UH.II-1523 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Yapılan temyiz başvurusu neticesinde Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15.05.2023 tarih ve E:2023/1047, K:2023/2353 sayılı kararında “Her ne kadar ilk derece mahkemesi kararında, davacı şirketin mevzuata açıkça aykırı olarak ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edildiği tarihten itibaren 10 günlük sürenin bitimini izleyen 3 gün içerisinde sözleşmeye davet edilmesi gerekirken bu süreden çok sonra davet edildiğinden bahisle idarenin kusurlu olduğu ve bu sebeple itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak işlemin iptaline karar verilmiş ise de, idarece, ihale üzerinde kalan isteklinin 21/09/2022 tarihinde sözleşme imzalamaya davet edildiği, ancak isteklinin ihale tarihi itibarıyla vergi borcunun olduğunun tespit edilmesi nedeniyle anılan istekli ile sözleşme imzalanamadığı, sözleşmeye davet süresi 03/10/2022 tarihinde sona erdiğinden, idare tarafından ihale üzerinde kalan isteklinin itiraz hakkını kullanması ihtimali dikkate alınarak 13/10/2022 tarihine kadar on gün süresince beklenildiği ve bunun üzerine 14/10/2022 tarihinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olan davacının sözleşme imzalamaya davet edildiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden 4734 sayılı Kanun’un 45. maddesinde yer verilen hususların sözleşmenin yapılmasına ilişkin idarenin görev ve sorumluluğuna yönelik olduğu, anılan hükümde idarenin sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen yükümlülüğü verine getirmemesi hâlinde, isteklinin sürenin bitmesini izleyen günden itibaren en geç beş gün içinde, on gün süreli bir noter ihbarnamesi ile bildirmek şartıyla taahhüdünden vazgeçebileceği açıktır.

Davacı tarafından 19/10/2022 tarihinde noter aracılığıyla gönderilen ihtarnamede, taahhüdünden vazgeçme durumunda olduğu, ancak bu durumun idareyi maddi olarak zor durumda bırakabileceği, bu sebeple sehven gönderilen sözleşmeye davet yazısının geri çekilmesi ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği belirtilerek, iki gün içerisinde ihalenin iptal edilip edilmeyeceği yönünde karar alınması ve alınan kararın taraflarına bildirilmesi hususlarının ihtar edildiği; söz konusu ihtarnamede Kanun’da öngörülen on günlük süreye yer verilmediği, yine anılan ihtarnamenin idarenin sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen yükümlülüğü yerine getirmesi talebini içermediği görülmüştür.

Bu durumda, aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, teklif geçerlilik süresi boyunca isteklinin teklifi ile bağlı kalacağı ve bu süre içerisinde sözleşmeye davet edilmesi durumunda, mücbir sebep hâli dışında sözleşme imzalamakla mükellef olduğu, sözleşmenin imzalanmaması durumunda ise, geçici teminatının gelir kaydedileceği; İdari Şartname’nin 24.1. maddesine göre de, teklif geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 120 (yüzyirmi) takvim günü olarak belirlendiği göz önüne alındığında, davacıya bu süre içerisinde sözleşmeye davet yazısı gönderildiği, ancak davacının sözleşme imzalamamak için herhangi bir mücbir sebep hâli ileri sürmediği anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararıda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulunun 15.03.2023 tarihli ve 2023/MK-45 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında beliritlen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 07.12.2022 tarihli ve 2022/UH.II-1523 sayılı kararının hukuki geçerliliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.