|
ÖZET: Kamu İhale Kurulu, Seal İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi’nin geçici teminatının irat kaydedilmesiyle ilgili itirazını değerlendirmiştir. Şirket, geçici teminat mektubunun %3’ten fazla olan kısmının iade edilmesi gerektiğini iddia etmiştir. Yapılan incelemede, bu iddianın Kurul tarafından dikkate alınmadığı ve dolayısıyla hukuka aykırı bir durumun ortaya çıktığı tespit edilmiştir.
Kurul, geçici teminatın yalnızca %3’lük kısmının irat kaydedilebileceği, fazladan yatırılan teminat miktarlarının ise iade edilmesi gerektiği yönündeki yasal düzenlemeleri göz önünde bulundurarak, davacının itirazının incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu nedenle, Kurul’un kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmış ve dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir. Sonuç olarak, geçici teminatın iade edilmesi gerektiği yönündeki iddiaların dikkate alınmaması, Kamu İhale Kurulu’nun kararının iptaline yol açmıştır. Bu durum, ihale süreçlerinde geçici teminat uygulamalarının titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
| Karar no | 2023/MK-195 |
|---|---|
| Karar tarihi | 16.08.2023 |
| Toplantı No | 2023/042 |
| Gündem No | 13 |
| Gündem Konusu | 2021/140437 İhale Kayıt Numaralı “Atu Mühendislik Fakültesi 2,Etap Binaları Yapımı İşi” İhalesi |
Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yapılan 2021/140437 ihale kayıt numaralı “Atu Mühendislik Fakültesi 2,Etap Binaları Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak, Seal İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 13.10.2021 tarihli ve 2021/UY.I-1876 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Seal İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesi’nin 21/01/2022 tarihli ve E:2021/2279, K:2022/106 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmiştir.
Anılan Mahkeme kararının davacı tarafından temyizi üzerine verilen Danıştay Onüçüncü Dairesinin 22.06.2023 tarihli E:2022/1480, K: 2023/3311 sayılı kararında “…1)Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararında yer alan 1. ve 2. iddianın reddi bakımından davanın reddine ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.
2) Dava konusu konusu Kurul kararı, davacının “irat kaydedilen geçici teminat mektubunun %3’ten fazla olan kısmının iade edilmesi gerektiği” iddiası bakımından incelendiğinde;
4734 sayılı Kanun’un 33. maddesinin gerekçesinde, madde ile geçici teminatın asgari oranının %3 olarak belirlendiği ve isteklilerin bunun üzerinde de teminat vermelerine imkân tanınmak suretiyle tekliflerin gizlenmesi esasının korunduğu belirtilmiştir.
Bu çerçevede, ihaleye teklif sunan istekliler, tekliflerinin %3’ü kadar geçici teminat sunabilecekleri gibi, tekliflerinin gizliliğinin sağlanması amacıyla teklif tutarının %3’ünden daha fazla da geçici teminat sunabileceklerdir. Ancak geçici teminatları irat kaydedilecek isteklilerin, Kanun’un amacına uygun olarak geçici teminatlarının sadece %3’lük kısmı irat kaydedilebilecek, tekliflerin gizliliğinin sağlanması için fazladan yatırmış oldukları teminat miktarlarının aşan kısmı ise iade edilecektir.
Öte yandan, 4734 sayılı Kanun un Kuruma itirazen şikâyet başvurusu başlıklı 56. maddesinin 4., 5. ve 6. fıkrasında, Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlâl edilip edilmediği açılarından inceleyeceği düzenlenmiştir.
Dosya incelendiğinde, davacı şirket tarafından Kamu İhale Kurumu’na sunulan 15/09/2021 tarihli itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde açıkça “ihalede 58.649.000,00-TL teklif verildiği, ancak 2.000.000,00-TL tutarlı geçici teminat mektuplarının irat kaydedildiği, haksız yere irat kaydedilen teminat mektuplarının taraflarına iade edilmesi gerektiği” itirazına yer verildiği, davacı tarafından Kamu İhale Kurumuna sunulan itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ileri sürülen “geçici teminatının irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu” iddiasına ek olarak dava ve temyiz dilekçelerinde, irat kaydedilen teminatın %3ü aşan kısmının iade edilmesi gerektiği iddiasına da yer verildiği, anılan iddianın tamamen farklı bir iddia ve yeni bir vakıa olarak nitelendirilemeyeceği gibi “teminatının irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu “iddiasının” teminatın %3’ten fazlasının iade edilmesi gerektiği” itirazını da içerdiği anlaşılmakla birlikte, dava konusu Kurul kararında davacının geçici teminatının irat kaydedilmesi işlemine ilişkin bir karar alınmadığı gibi “teminatın %3’ten fazlasının iade edilmesi gerektiği itirazına yönelik de bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı şirketin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde açıkça yer alan “geçici teminatının irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu” iddiasının “teminatın %3’ten fazlasının iade edilmesi gerektiği” itirazı da göz önünde bulundurularak Kurul tarafından incelenerek karara bağlanması gerektiğinden, bu kısım yönünden bir inceleme yapılmadan alınan Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır…” gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin irat kaydedilen geçici teminatının, teklif bedelinin % 3’ünü aşan kısmının idare tarafından iade edilmesini teminen 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.