Aşırı düşük teklif açıklamalarında eşit muamele ilkesinin ihlali ihalenin iptaline neden olabilir mi (KİK)

Ankara 1. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği’nce 21.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ankara 1.Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı Olan; Merkez Lab., Dışkapı Yıldırım Beyazıt E.A.H., Çubuk Halil Şıvgın D.H., Kazan Hamdi Eriş D.H. ve Kızılcahamam D.H. İçin Hastane Bilgi Yönetim Sistemi” ihalesine ilişkin olarak Akgün Bilgisayar Program ve Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 20.01.2014tarihli ve 2014/UH.II-368sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,” karar verilmiştir.

Davacı Alpdata Bil. Yaz. Don. Sis. ve Med. Paz. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 13.05.2014 tarihli E:2014/559 sayılı kararında,“…Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu olay birlikte değerlendirildiğinde, hizmet alımına ilişkin ihalelerde aşırı düşük teklif açıklamasının dayanağı olabilecek belgelerin Tebliğ’de sekiz bent halinde sayıldığı, bu belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda ise istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabileceği, öte yandan, dosyada yer alan yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, ihalenin yaklaşık maliyetinin iki ana bölümde hesaplandığı, bunlardan birinin işçilik maliyeti, diğerinin ise Hastane Bilgi Yönetimi Sistemi olduğu, bu iki kısımdan işçilik maliyetinin idarece ayrıntılı bir biçimde hesaplamasının yapılmasına karşın, Hastane Bilgi Yönetimi Sistemi için ilgili firmalardan fiyat alınmak suretiyle ortalama birim fiyatın ve toplam fiyatın belirlendiği, yaklaşık maliyet hesaplamaya (HBYS’ye ilişkin) bunun dışında idarece herhangi bir hesaplama yönteminin ortaya konulamadığı, davacının ve diğer isteklilerin kendi kurdukları sistemle Hastane Bilgi Yönetimi Sistemi’ni oluşturacakları, sundukları fiyatın kara dönük olduğu şeklinde aşırı düşük teklif açıklamalarında ifadelerinin yer aldığı, Kamu ihale Kurumunca davacının ve diğer isteklilerin Tebliğ’de sekiz bent halinde sayılan bilgi ve belgelerle açıklama yapmamaları nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermesine karşın ne gibi bilgi ve belgelerle aşırı düşük teklifin açıklanabileceğini açıkça ortaya koymadığı, bunun ötesinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3. maddesinde sayma yöntemi ile ortaya konulan belgelerle açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı durumlarda açıklamaya elverişli diğer belgelerle de açıklama yapılabilmesine olanak tanındığı, Kamu İhale Kurumu ihale konusu iş için fiilen açıklama yapılmasının mümkün olduğunu kabul ederek karar vermesine karşın yaklaşık maliyetin dahi (işçilik maliyeti hariç) herhangi bir elverişli hesaplama donesi olmaması sebebiyle firmalardan alınan fiyatların ortalamasına göre oluşturulduğunu göz ardı ettiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin oluşturulma şekli, ihale konusu işin niteliği ve bütün firmaların aynı belgelere dayalı olarak açıklama yaptığı hususu birlikte değerlendirildiğinde Tebliğ’de sekiz bent halinde sayılan belgelerle açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, davacı şirketin ve diğer isteklilerin açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanarak açıklama yapması karşısında, açıklamalarda, bu belgelerle açıklama yapılmasının gerekçelerinin yeterince ortaya konulup konulmadığının, son 12 ay içinde düzenlenip düzenlenmediğinin ve içeriğinin miktar ve nitelik açısından yeterli olup olmadığının Kamu İhale Kurumunca ortaya konularak aşırı düşük teklif açıklamalarının eşit muamele ilkesi bakımından değerlendirilmesi gerekirken doğrudan Tebliğ’de sekiz bent halinde sayılan belgelerle açıklama yapılmadığından bahisle tüm geçerli tekliflerin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptaline yönelik olarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Öte yandan, uyuşmazlığın ihaleye yönelik olması sebebiyle, dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç ve imkansız zararlara da neden olabileceği kuşkusuzdur.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 20.01.2014tarihli ve 2014/UH.II-368sayılı Kurul kararının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasına ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine

Oybirliği ile karar verildi.