Özürlü işçi çalıştırma yükümlülüğünün ihale dokümanında belirtilmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu (KİK)

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/136124 İKN’li “Sekreterya ve Büro Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Vatoz Grup Temizlik ve Gıda San. Tic. A.Ş.nin 04.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 18.12.2013tarih ve 39661sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 26.12.2013tarihli ve 2013/UH.III-4962sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Vatoz Grup Temizlik ve Gıda San. Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 30.04.2014 tarihli ve E:2014/472 sayılı kararında “Dava dosyasının incelenmesinden, Başbakanlık Toplu Konut İdaresi tarafından 31.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/136124 kayıt numaralı “Sekreterya ve Büro Hizmeti Alımı” ihalesinde en avantajlı teklifi davacı firmanın verdiği, ancak teklifinin asgari işçilik oranının altında kalması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması üzerine yaptığı itirazın reddi üzerine, itirazen şikâyet yoluna başvurduğu, Kamu İhale Kurumu’nun 26.12.2013 gün ve 2013/UH.III-4962 sayılı işlemi ile başvurusunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin %3’ü oranında özürlü işçi çalıştıracakları, söz konusu oranda çalıştırılan işçilere ait işveren primlerinin devlet desteği kapsamında Hazinece karşılanacağı, bu oranda özürlü işçi çalıştırmanın zorunlu olduğu ve elli veya daha fazla işçinin bulunduğu işyerlerinde bu oranda özürlü işçi istihdam edilmemesi halinde işverenlerin idari para cezası ile karşı karşıya kalacakları görülmektedir.

Olayda, ihale komisyonunca ihale konusu iş için asgari işçilik giderinin 3.470.419,20 TL olarak belirlendiği halde davacı şirketin teklif ettiği toplam tutarın 3.460.675,20 TL olması üzerine ihaleyi yapan idarece davacı şirketten aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasında ise, İş Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü personelin Hazinece karşılanacak olan aylık işveren payının tamamının hazinece karşılanacağı ve işçilik maliyeti hesabında da Hazinece karşılanacak olan bu teşvik miktarının düşüldüğü, teklif bedelininde buna göre belirlendiği belirtilmiştir.

Her ne kadar, ihale dokümanına karşı itiraz yoluna gidilmeyerek ihale kapsamında anılan dokümanın kesinleştiği görülmekte ise de, ihale dokümanında özürlü işçi çalıştırılıp çalıştırılmayacağına ilişkin açık bir hüküm yer almadığı, dolayısıyla özürlü işçi çalıştırılması açısından herhangi bir ayrıma gidilmemesinin ihale kapsamında özürlü işçi çalıştırılamayacağı anlamına gelemeyeceği, zira Kanunen zorunlu tutulan ve ihlali halinde para cezası verileceği öngörülen bir yükümlülüğün isteklilerce karşılanmayacağından söz etmeye olanak bulunmadığı, işverenlere ait olan prim miktarının yukarıda anılan madde kapsamında çalıştırılan özürlü işçiler bakımından Hazinece karşılandığı, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda ayrıca kamu zararının ortaya çıkacağı ve idarece yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödeneceği anlamına geleceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından Kanun’da belirlenen yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken özürlü işçiler için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşılmış olup, davacı şirket teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.Hh” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Mahkeme kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulu’nca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 26.12.2013 tarihli ve 2013/UH.III-4962 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.