Teknik şartnamedeki belirsizlikler nedeniyle tekliflerin değerlendirilmesi nasıl etkilenir ve ihale iptaline yol açabilir mi (KİK)

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce 10.10.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/121327 IKN’li “Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi – Akademik Yerleşke, Acil Servis ve Morfoloji Binaları İle Cebeci Hastanesi, Kalp Merkezi ve Halk Sağlığı Binaları Genel Temizlik (Malzemeli), Hasta Bakım Hizmetleri ve Destek Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak,Bakış Tem. Taş. Eğit. Bilg. Gıda İlaç Turz. Hizm. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 11.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 27.12.2013tarih ve 41340sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 10.02.2014tarihli ve 2014/UH.II-821sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Bakış Tem. Taş. Eğit. Bilg. Gıda İlaç Turz. Hizm. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin 08.04.2014 tarihli E:2014/428 sayılı kararında “Dava dosyasının incelenmesinden; Ankara Üniversitesi Rektörlüğü (Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü) tarafından 10/10/2013 tarihinde açık ihale usulüyle yapılan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi, Akademik Yerleşke, Acil Servis ve Morfoloji Binaları ile Cebeci Hastanesi Kalp Merkezi ve Halk Sağlığı Binaları Genel Temizlik Hasta Bakım Hizmetleri ve Destek Hizmetleri ihalesine katılan davacı şirketin, 64.993.787,76 TL yaklaşık maliyet belirlenen ihaleye 62.357.302,24 TL teklif sunduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması sonucunda değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan karara yapılan itirazen şikayet başvurusunun, Teknik Şartnamenin “G. Çevrenin Günlük Temizliği” başlıklı bölümünün 6. maddesi uyarınca teklif fiyata dahil edilmesi gereken giderler için davacı tarafından bedel öngörülmediği, ilaçlamada kullanılacak malzemelere ilişkin birim fiyatların Hasat Giyim-Temizlik ve Sarf Malzemeleri alım satım toptan ticareti-Veli Gürhan’dan alınan proforma fatura ile tevsik edildiği, Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesinde Veli Gürhan’ın meslek dalının “her çeşit sabun, temizlik tozu ve temizlik malzemeleri imal ve satıcılığı” şeklinde belirtildiği, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.14. maddesinde yer alan proforma faturanın proforma faturaya konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği yönündeki hükme aykırı olduğu gerekçesiyle reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bakılan uyuşmazlıkta; Teknik Şartname’nin “II.Özlük Hakları, İş Emniyeti, Sağlık Tedbirleri ve Hizmet İçi Eğitim” başlıklı bölümünün 18’inci maddesinde yer alan “Yüklenici firma hizmetin verimli ve hızlı yürütülebilmesi için işçiler, sorumlular, şefler, eğitim uzmanları ve hastane yönetimi tarafından belirlenen kişiler arasında modern ve etkin bir haberleşme sistemi oluşturacak ve kullanacaktır.” düzenlemesinde haberleşme sisteminin sahip olması gereken teknik kriterler belirtilmediğinden istekliler tarafından söz konusu gider için sağlıklı bir maliyet tespiti yapılması ve bu maliyete ilişkin açıklamanın gerçekçi olup olmadığının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, kamu ihale mevzuatı uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerinde, her bir işçilik kalemindeki birim fiyatlar üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanması gerektiği, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “teknik şartname başta olmak üzere ihale dokümanında maliyet unsuru olabilecek tüm giderler teklif fiyata dahildir” denilerek, çok genel bir ifade ile Teknik Şartnamedeki maliyet unsurlarına atıfta bulunulduğu, bu nedenle söz konusu haberleşme sistemine ait maliyetin % 3 oranındaki genel giderler içerisinde mütalaa edilmesinin uygun olmayacağı, yaklaşık maliyet içerisinde tek kalem olarak gösterilen malzeme bedelinin içinde yer alan bir diğer kalem olan soğuk ve karlı havalarda buzlanmanın giderilmesi için kullanılacak malzemelerin miktarlarının ve teknik özelliklerinin teknik şartnamede belirtilmediği, ihaleyi yapan idarece önemli teklif bileşeni kabul edilerek aşırı düşük sorgulamasına konu edilen bu kaleme ilişkin olarak idarenin şikayet üzerine aldığı kararda basiretli bir tacir olarak isteklilerin söz konusu malzemelere ait miktarları belirleyebileceği ifade edilmişse de, hava şartlarının önceki yıllarda Ankara ilindeki hava durumu dikkate alınarak belirlenmesi hususunun temizlik hizmeti alanında faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin uzmanlık alanı dahilinde değerlendirilemeyeceğinin açık olduğu, muğlak teknik şartname düzenlemeleri nedeniyle, ancak varsayıma dayalı bir maliyet tespiti yapılabileceği, yaklaşık maliyet içerisinde tek kalem olarak gösterilen malzeme bedelinin içinde yer alan biyometrik tanıma sisteminin de idarece önemli teklif bileşeni kabul edilmesine rağmen bu kalem özelliklerine yönelik dokümanda ayrıntılı açıklama olmadığı için söz konusu gider için sağlıklı bir maliyet tespiti yapılması ve bu maliyete ilişkin açıklamanın gerçekçi olup olmadığının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca bu kalemin detay maliyet bileşenlerinin yaklaşık maliyet çalışmasında da yer almadığı, bu yönden de yaklaşık maliyet çalışmasının sağlıklı hazırlanmadığı, ayrıca 1160 personel çalıştırılması öngörülen işte personel maliyetinin yaklaşık maliyet içinde ana bileşen olduğu, personel için öngörülen biyometrik tanıma sisteminin önemli teklif bileşeni olduğu, bu açıdan bu bileşenin maliyet bedelinin de % 3 oranındaki genel giderler içerisinde mütalaa edilmesinin uygun olmayacağı, Teknik Şartname’nin “B.2. Temizlik Hizmetleri Çalışanlarının Kıyafetleri” başlıklı bölümünün 12’nci maddesinde “Tıbbi atık personeli için kişi başına yıllık; tek kullanımlık eldiven ve maske, 2 adet koruyucu gözlük, 2 çift çizme, 2 adet özel koruyucu turuncu tulum verilecektir.’ düzenlemesi ile “C. Hasta Odalarının Temizliği” bölümünün “2. Hasta Odası Temizliği” başlıklı maddesinde “Temizlik sırasında kişisel hijyenin sağlanması için mutlaka tek kullanımlık eldiven kullanılır.” düzenlemesinin yer aldığı, yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin belgelerde tek kullanımlık eldiven ve maske fiyatı olarak 0,30.-TL birim fiyat üzerinden 6 personel için toplam 1,80 TL’nin bedel olarak ayrıldığı, öncelikle Teknik Şartname’de tek kullanımlık eldiven ve maske sayısı belirtilmediği, yaklaşık maliyetin tespitinde diğer kalemlerde belirtilen malzemelerin yıllık tüketim miktarları üzerinden hesaplama yapılırken, “tek kullanımlık eldiven ve maske” fiyatı olarak 0,30 TL birim fiyat üzerinden 6 personel için toplam 1,80 TL bedel öngörülmesinde bir tutarsızlık olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; haberleşme sistemine ilişkin teknik kriterlerin, soğuk ve karlı havalarda buzlanmanın giderilmesi için kullanılacak malzemelerin miktarlarının ve teknik özelliklerinin belirtilmediği, biyometrik tanıma sistemi için açıklama yapılmasına elverişli özelliklerine yönelik ayrıntılı açıklama olmadığı, tek kullanımlık eldiven ve maske sayısının belirtilmediği, söz konusu eksikliklerin sağlıklı teklif sunulmasını engellediği, ortaya çıkan esas uyuşmazlığın da teknik şartnamedeki bu belirsizliklerden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

O halde; yukarıda belirtilen Kanuna göre ihale konusu malın her türlü özelliğinin teknik şartnamede belirtilmesinin esas olduğu, ancak dava konusu ihalede tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin işlemlerin dayanağı olan teknik şartnamenin belirsiz olduğu anlaşıldığından, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerekirken, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve düzeltici işlem belirlenmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 10.02.2014tarihli ve 2014/UH.II-821sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.