ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, ihalenin gizlilik ve güvenirlik ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmediğine karar vermiştir. İhaleye katılan firmaların teklifleri arasında yalnızca 1,11 TL’lik bir fark bulunması, aynı gün içinde benzer ihalelerdeki tekliflerin de birbirine çok yakın olması, rekabet ortamının sağlanmadığını ve ihaleye fesat karıştırıldığını göstermektedir. Bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen temel ilkelerin ihlal edildiğini ortaya koymaktadır.

Kurul, daha önceki kararında, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin hukuka uygunluk bulmadığını belirterek, ihalenin iptal edilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, ihale sürecinin şeffaflığını ve rekabeti sağlamak adına önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, hukukun üstünlüğünü sağlamak amacıyla, ihalenin iptaline ve yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve adil bir şekilde kullanılmasını sağlamaya yönelik bir denetim mekanizması olarak öne çıkmaktadır.

Karar no 2017/MK-71
Karar tarihi 15.03.2017
Toplantı No 2017/013
Gündem No 29
Gündem Konusu 2016/355401 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa Yakası 1 Ve 3 Bölge Yağmursuyu Hatları Ve Açık Kanalların Temizlenmesi İle Kanal Görüntüleme İşi” İhalesi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğü tarafından 11.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/355401 ihale kayıt numaralı “Avrupa Yakası 1 ve 3 Bölge Yağmursuyu Hatları ve Açık Kanalların Temizlenmesi ile Kanal Görüntüleme İşi” ihalesine ilişkin olarak, Mehmet Sağır tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 07.12.2016 tarihli ve 2016/UH.III-3015 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Sağır Ticaret/ Mehmet Sağır tarafından açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 08.02.2017 tarihli E:2017/84 sayılı kararı ile“…Dosyasının incelenmesinden; İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğü tarafından, 11.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa Yakası 1 ve 3 Bölge Yağmursuyu Hatları ve Açık Kanalların Temizlenmesi ile Kanal Görüntüleme İşi” ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından, 28.10.2016 tarihinde yapılan şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, 15.11.2016 tarih ve 63144 sayılı dilekçe ile; ihale komisyonu kararında yaklaşık maliyetin 14.192.323,20 TL olduğu, ihalenin FTK İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerine ihale edildiği, bahse konu ihaleye ait sınır değerin 14.192.323,20 TL/1,30=10.917.171,69 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile sınır değer arasında 1,11 TL’lik bir fark olduğu, İdari Şartname ve Teknik Şartname incelendiğinde söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu ve birbirinden farklı nitelikte birçok maliyet kaleminden oluştuğunun görüldüğü, bu kapsamda isteklilerin yaptığı maliyet hesaplarının birbirinden farklı olacağı, idarenin hesapladığı yaklaşık maliyeti tutturmalarının imkanı olmadığı, ancak sınır değerin üstünde geçerli teklif veren isteklinin fiyat farkının sadece 1,11 TL olduğu, aynı idare tarafından bu ihale dışında yapılan yağmursuyu kanal temizleme ve görüntüleme ihaleleri incelendiğinde, aynı gün içerisinde 30 dakika ara ile yapılan 3 ayrı ihalede sınır değerlerin üzerinde teklif veren 3 adet şirketin arasında sırasıyla paylaşıldığının görüleceği, bu şirketlerin yaklaşık maliyetleri nereden ve nasıl hesapladıklarının anlaşılmasının mümkün olmadığı, söz konusu firmaların 3 ihalede farklı sıralamalarla art arda teklifler verip rekabet ortamını ortadan kaldırıp hukuk dışı davrandıkları, ihaleye teklif veren Bulvar Yapı Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Bulaş İnş. şirketlerinin yapıları incelendiğinde, iki şirketin sahipleri ve yetkililerinin aynı kişiler olduğu, şirket adreslerinin aynı olduğu, 2 sene arayla aynı işi sınır değerde teklifler verip almalarının imkanı olmadığı, önceki yıllarda yapılan ihaleler incelendiğinde 4 adet iş olarak ihaleye çıkılan yağmursuyu kanal temizliği ihalelerinin yine aynı 3 şirket tarafından alındığı, sınır değere bu kadar yakın teklif verilmesinin imkansız olduğu da hesaba katıldığında ihalelerdeki gizliliğin korunmadığı, son 2 yıl içerisinde bahse konu idare tarafından yapılan yağmursuyu kanal temizliği ve görüntülemesi ihaleleri değerlendirildiğinde, ihaleye fesat karıştırıldığı iddialarıyla yapılan itirazen şikâyet başvurusunun, reddine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; 18.10.2016 tarihinde kesinleşen ihale komisyonu kararından, söz konusu ihalenin 11.10.2016 tarihinde gerçekleştirildiği, 8 adet dokümanın satın alındığı, doküman satın alanlardan 6’sının ihaleye teklif verdiği, Binaş İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Mersa Mim. Müh. İnş. Taah. San. ve Dış Tic. Ltd.’ Şti. İş Ortaklığının iş deneyim belgelerinin benzer iş kapsamında olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 10.917.172,80 TL fiyat teklifi ile FTK İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 14.192.323,20 TL olarak belirlendiği, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, İdari Şartname’de yapılan “…Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir…” düzenlemesi ile sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, bu düzenleme gereğince idare tarafından sınır değerin 10.917.171,69 TL olarak hesaplandığı, bununla birlikte, Binaş İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Mersa Mim. Müh. İnş. Taah. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif fiyatının 10.346.400,00 TL olduğu ancak, bahse konu isteklinin iş deneyim belgelerinin benzer iş kapsamında olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı, ihale üzerinde kalan Ftk İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin vermiş olduğu teklifin 10.917.172,80 olduğu, söz konusu ihale için belirlenen sınır değerin 10.917.171,69 TL olduğu göz önüne alındığında, aradaki farkın yalnızca 1,11 TL olduğu görülmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen ve idarelerin yapılacak ihalelerde sağlamakla sorumlu olduğu saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçlann uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını ilkelerinin sağlanamaması durumunda ihale yetkilisinin ihaleyi iptal edebileceği, ayrıca ihale komisyonunun ihalenin iptali hususunda takdir yetkisinin olduğu açıktır.

Bu durumda; uyuşmazlığa konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmaması nedeniyle sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünerek rahatlıkla hesaplanabilmesi ve ihale üzerinde bırakılan teklif bedelinin, ihalenin sınır değerin çok az üzerinde (1,11 TL) olması, yine aynı gün yarımşar saat ara ile yapılan ihalelerde de benzer şekilde, ihale üzerinde bırakılan teklif bedelinin, ihalenin sınır değerine çok yakın olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlık konusu olayda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesindeki temel ilkelerden gizlilik ve güvenirlik ilkelerine uygun olarak ihalenin gerçekleştirilmediği anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi talebiyle yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 07.12.2016 tarihli ve 2016/UH.III-3015 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır…”şeklinde gerekçe belirtilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 07.12.2016 tarih ve 2016/UH.III-3015 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,


Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi