İhale konusu birim fiyatların piyasa araştırmasıyla belirlenmesi ve iptal kararının hukuka uygunluğu nasıl değerlendirilir (KİK)

Bursa Göğüs Hastalıkları Hastanesince 04.11.2011tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/159073 İKN’li “2012 Yılı (12Aylık) Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri“ ihalesine ilişkin olarakAydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. idarenin aldığı ihalenin iptali kararına karşı, 14.02.2012 tarih ve 6461sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 27.02.2012tarihli ve 2012/UH.II-1156sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 18.05.2012 tarihli 2012/587 sayılıdava konusu Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup, anılan Mahkeme kararının yerine getirilmesini teminen 01.08.2012 tarihli ve 2012/MK-248 sayılı Kurul kararı ile “1- 27.02.2012 tarih ve 2012/UH.II-1156 sayılı Kurul Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,”karar verilmiştir.

Öte yandan, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 17.09.2012 tarihli ve E:2012/587, K:2012/1416 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar vermesi üzerine temyiz yoluna başvurulmuş ve temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesinin 20.09.2013 tarihli ve E:2012/3769, K:2013/2303 sayılı kararında “…

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39. maddesinde, “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” kuralına; 40. maddesinde ise, “37 ve 38 . maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” kuralına yer verilmiştir.

İhale komisyonlarınca alınan ihale kararlarının onaylanması veya onaylanmaması ya da ihaleyi iptal etme konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması gerektiği açık olmakla birlikte, kamu kaynağı kullanmak suretiyle gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında mümkün olduğunca idarenin menfaatlerinin korunması gerektiği, bunun kamunun yararına olacağı kuşkusuzdur.

Uyuşmazlıkta, dava konusu ihaleye ait yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yapılan piyasa araştırması sonucunda 70.000 adet (normal – diyet) kahvaltı için birim fiyat maliyeti 3.06-TL, 173.000 adet ( öğle -akşam ) normal ve diyet yemek için birim fiyat maliyetinin 4,82-TL olarak belirtildiği, bunun üzerine Dairemizin 19.02.2013 tarih ve E:2012/3769 sayılı kararı ile, yukarıda bahse konu ihalenin iptal sebebi göz önünde bulundurularak, kıyas yapmak suretiyle esas alınan, Bursa İli sınırlarındaki hastanelerin benzer konuda yaptığı alımlardaki birim fiyatlara ilişkin açıklayıcı bilgi ve belgelerin istenilmesi üzerine gönderilen cevabi yazı ekinde; benzer konuda yapılan alımlardaki birim fiyatlar (normal – diyet) kahvaltı için sırasıyla 1,49-TL, 1,60-TL ve 1,50-TL; normal ve diyet yemek için birim fiyatlar ise sırasıyla 3,43-TL, 3,28-TL, 3,08-TL ve 2,78-TL şeklinde belirtilmiştir.

Bu durumda; ihale konusu işe esas alınan birim fiyatların Bursa ilindeki hastanelerin benzer konuda yaptığı alımlardaki birim fiyatlara göre yüksek kaldığı anlaşıldığından, ihalenin iptal sebebi dikkate alındığında idarenin takdir yetkisini, dava konusu ihalenin iptali yönünde kullanmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemi iptal eden Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir…” hususlarına yer verilerek temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 01.08.2012 tarihli ve 2012/MK-248 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.