Kataner Otosu saatlik ücret tespit raporundaki aritmetik hata teklifin değerlendirilmesini nasıl etkiler (KİK)

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 25.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2014/97266 ihale kayıt numaralı “Konya-Karaman Hat Kesimine Elektrifikasyon Tesislerinin Kurulması Yapım” ihalesine ilişkin olarak, Yapı Merkezi İnşaat ve San. A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 30.12.2015 tarihli ve 2015/UY.II-3602 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine“karar verilmiştir.

Davacı Şahin Yılmaz Enj. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Emre Ray Enj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30.11.2016 tarihli E:2016/1656 sayılı kararında, “Davacının, T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) tarafından 25.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Konya-Karaman Hat Kesimine Elektrifikasyon Tesislerinin Kurulması Yapım” ihalesine katılarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu, ihaleye katılan isteklilerden birisi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, davalı Kamu İhale Kurumunun karar organı Kamu İhale Kurulu’nca; davacı Şahin Yılmaz Enerji İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emre Ray Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, davacı İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin dava konusu 30.12.2015 tarih ve 2015/UY.II-3602 sayılı işlemin tesis edildiği, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün 2014/97266 ihale kayıt numaralı 29/03/2016 onay tarihli ve 187868 sayılı ihale komisyonu kararı ile ihalenin Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.’ne ihale edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle, Mahkememizin 13/06/2016 tarihli ara kararı uyarınca dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, naip üye tarafından bilirkişi olarak seçilen Hüseyin Bölükbaşı Ünan, Kadir Nejat Ünlü ve Bora Yosunkaya tarafından yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 26/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu Kamu İhale Kurulunun 30.12.2015 tarih ve 2015/UY.11-3602 sayılı kararının; ” Davacı İş Ortaklığı tarafından hazırlanan ( Kataner Otosuna dair) analizde yer alan girdi miktarlarına nasıl ulaşıldığına ilişkin bir açıklama ve buna ilişkin tevsik edici herhangi bir bilgi ve belgeye açıklamalar kapsamında yer verilmediğinin görüldüğü, bu nedenle yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı gerekçesine dayandırıldığı; Davalı Kamu İhale Kurumu tarafından düzenlenen Kamu İhale Genel Tebliği’nin;” Madde 45.1.6: (Değişik: 07.06.2014-29023 R.G./ 25.md) Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle, liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13. maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” düzenlemesi dikkate alındığında; İhaleye teklif veren isteklilerin; “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanmaları ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle, liste halinde sunmaları halinde isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak Kamu İhale Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde düzenlenen açıklamaya göre; Tebliğin ” 45.1.13. maddesinde belirtilen belgeleri sunmasına gerek ” bulunmamaktadır. Bu itibarla; iptali talep edilen Kamu İhale Kurulunun almış olduğu kararda yer alan; “katener otosunun” bir saatlik ücretinin hesaplanmasına dair idareye sunulan analizlerde yer alan ” Girdi miktarlarına nasıl ulaşıldığına ilişkin bir açıklama ve buna ilişkin tevsik edici herhangi bir bilgi ve belgenin ” bulunmaması nedeniyle, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair değerlendirmesi ve bunun sonucunda alınan karar; Yukarıda belirtildiği üzere; bizatihi davalı idarenin düzenlediği, Kamu İhale Tebliğindeki düzenlemelere aykırıdır. Açıklanan nedenlerle kurulumuz; davacının talebinin yerinde olduğu görüş ve kanaatine varmıştır.

II.) “Dava konusu Kamu İhale Kurulu kararı ve tarafların iddialarının da göz önünde bulundurulmasına” dair görevin, incelenip değerlendirilmesi: Davalı idare vekili vaki savunmalarında; davacının, sahibi olduğu katener otosu için 1 saatlik rayiç bedelinin; Alış değeri (74.093,65) x Toplam makine katsayısı (0,000151) = 11,16 TL olarak belirlemiş olduğunu, oysa anılan işlemin sonucunun 11,18814115 olduğunu, yuvarlama ile 11,19 TL olarak teklif edilmesi gereken bedelin 11,16 TL teklif edilmesinde de mevzuata uyarlık bulunmadığını beyan etmiştir. Bilindiği üzere huzurda görülmekte olan davada davacı taraf Kamu İhale Kurulunun 30.12.2015 tarih ve 2015/UY.II-3602 sayılı kararının iptalini talep etmekte olup, bahse konu Kurul kararında, davaya cevap dilekçesinde beyan edilen ve de yukarıda belirtilen husus yer almamaktadır. Çünkü iptali talep edilen kurul kararında aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak sadece; ” Buna karşın anılan istekli tarafından hazırlanan analizde yer alan girdi miktarlarına nasıl ulaşıldığına ilişkin bir açıklama ve buna ilişkin tevsik edici herhangi bir bilgi ve belgeye açıklamalar kapsamında yer verilmediği görülmüş olup bu nedenle yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır… ” gerekçesine yer verildiği, açıkça görülmektedir.4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 53 üncü maddesinin (c) bendinde; “Kurumun karar organı biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere dokuz üyeden oluşan Kamu İhale Kuruludur.” hükmü yer almaktadır. Anılan hüküm gereğince, Kamu İhale Kurumunun karar organı olan Kamu İhale Kurulu tarafından alınan dava konusu kararda yer almayan ancak sonradan davalı Kurum vekili tarafından davaya cevap dilekçesinde ileri sürülen gerekçe ve tespitlerin; Sayın Mahkemenin 20.09.2016 tarihli Bilirkişi Heyetimizi görevlendirme yazısında; davacının aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının (özellikle kataner otosu yönünden) Kamu İhale Kurulu kararı ve tarafların iddiaları da göz önünde bulundurularak incelenmesi talimatı verildiğinden, konunun davalı Kamu İhale Kurumunun cevap dilekçesinde yer alan iddiaları bakımından incelenmiş olup, bu konudaki görüşümüz aşağıda belirtilmiştir. Davacı tarafından sunulan Kataner Otosu Saat Ücreti Tespit Raporu’nda Kataner Otosunun Bir saatlik Rayiç Bedelinin hesaplanmasına ilişkin olarak; (Makine katsayısı 0,000151) x (Alış değeri=74.093,65) işleminin sonucu olarak 11,16 rakamı bulunmuş ve bu rakam üzerinden hesaplama yapılarak Kataner otosunun saatlik ücreti 57,97 olarak bulunmuştur. Hâlbuki 0,000151 x 74.093,65 işleminin sonucu 11,18814115 olup, yuvarlama sonucunda bu rakam 11,19 rakamına tekabül etmektedir. Dolayısıyla davacı Kataner Otosunun Saat Ücretinin tespitine dair analizin alt bileşeni ile ilgili hesaplamada kataner otosunun amortisman giderini Bir saat 11,19 yerine 11,16 olarak göstermiş ve bu şekilde Kataner Otosunun saatlik ücreti toplamda 58,00 olması gerekirken 57,97 olarak hesaplanmıştır. Dolayısıyla, belirtilen alt analize ilişkin hesaplamada 0,03 TL (Üç kuruşluk) aritmetik hata yapıldığı görülmektedir. Bununla birlikte, bilirkişi heyetimizce incelenen dosyada; TCDD idaresince Aşırı Düşük açıklaması kapsamında sorgulanan iş kalemlerinden dokuz adedinde; Katener otosunun (1) saatlik ücretinin alt girdisi olan amortisman bedelindeki, bahse konu 11,16 TL ile 11,19 TL arasında oluşan 0,03 TL.(Üç kuruşluk) farktan dolayı; TCDD tarafından sorgulanan 9 adet iş kaleminin dördünde bahse konu birim fiyatın değişmediği, katener otosu girdisinin yer aldığı geri kalan beş iş kaleminde ise bir saatlik bedelin hesabında; KKEP/ 21.0 Nolu Pozda; 8,10 TL’lik bir farkın oluştuğu, 30.17 Nolu Pozda; 5,00 TL’lik bir farkın oluştuğu, 1.1.1 Nolu Pozda 32,20 TL’ lik bir farkın oluştuğu, 25.2 Nolu Pozda 91,70 TL’ lik bir farkın oluştuğu, 11.1.Nolu Pozda 58,50 TL’ lik bir farkın oluştuğu, sonuç olarak toplamda 195, 50 TL lik bir farkın oluştuğu, hesaplanmıştır. Davacının 30.06.2016 tarihli dilekçesindeki beyanına göre İhaledeki Teklif Bedeli içerisinde, Katener Otosunun Toplam Maliyeti 329.601,30 TL’dir. Dolayısıyla bu maliyete göre bahse konu 0,03 TL lik farkın; davacının teklif etmiş olduğu 48.717.000 TL tutarı olan ” Teklif Bedelindeki “, Katener Otosunun Toplam Maliyeti olan 329.601,30 TL olup bahse konu farkın kataner otosu girdisinin yer aldığı tüm iş kalemlerine (ki bu mümkün değildir. Analiz Girdileri içinde işçiliklerin ve mazotun önemli bir payı bulunmaktadır) etki ettiği varsayıldığında ise bahse konu farkın teklif fiyatına etkisinin azami, 9.884,04 TL olacağı, hesaplanmıştır. Hal böyle olmakla beraber; davacı taraf bahse konu ihalede idareye toplam 48.717.000 TL tutarında bir teklif sunmuş olup, davacıya aşırı teklif sorgulaması kapsamında idareye yapmış olduğu açıklamada, bu işten elde etmeyi öngördüğü karın 9.228.066,68 TL olduğunu, hesap ve beyan etmiştir. Bahse konu 0,03 TL’ lik farktan oluşması muhtemel azami fark tutarı olan 9.884,04 TL; yukarıda belirtilen 9.228.066,68 TL tutarı olan davacı tarafın kar marjı içerisinde kalmaktadır. Netice olarak; a-Bilirkişi Heyetimizi görevlendirme yazısında; davacının aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının (özellikle kataner otosu yönünden) Kamu İhale Kurulu kararı ve tarafların iddiaları da göz önünde bulundurularak incelenmesi talimatı verildiğinden Katener Otosunun bir saatlik maliyetinin analizinde Katener otosu amortisman girdisinde 0,03 TL lik aritmetik hatalı yapılarak, bu girdi tutarının 11,19 yerine 11.16 TL olarak yazıldığı iddiasının yerinde olduğu, ancak bu hatanın davacı tarafın teklifinde belirttiği kar tutarının altında kaldığı, tespit edilmiştir. b-Davacı tarafça iptali istenen 30.12.2015 tarih ve 2015/UY.II-3602 sayılı Kurul kararında ve gerekçesinde yer alan davacının; özellikle Kataner Otosu yönünden aşırı düşük teklif açıklamasının KİK Genel Tebliğinin 45. maddesinde yer alan mevzuata uygun olduğu, Kamu İhale Kurulunun kararı içinde yer alan gerekçelerle davacının teklifini değerlendirme dışı bırakma kararında hukuka uyarlık bulunmadığı” görüş ve kanaatinin belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda, dosyadaki bilgi ve belgelerle bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacı Şahin Yılmaz Enerji İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emre Ray Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, davacı İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin Kamu İhale Kurulu’nun 30/12/2015 tarih ve 2015/UY.I1-3602 sayılı kararında ve bu karara dayanılarak tesis edilen TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün 2014/97266 ihale kayıt numaralı 29/03/2016 onay tarihli ve 187868 sayılı ihale komisyonu kararında hukuka uyarlık bulunmamıştır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 30.12.2015 tarihli ve 2015/UY.II-3602 sayılı kararının Şahin Yılmaz Enj. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Emre Ray Enj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.