Özel güvenlik hizmet alımlarında giyim bedelinin teklif fiyatı belirlemesindeki önemi nedir (KİK)

TRT İstanbul Bölge Müdürlüğü (İdari İşler Müdürlüğü)’nce 26.06.2007 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi” ne ilişkin olarak, Baks Özel Güvenlik ve Koruma Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.08.2007 tarih ve 22583 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 20.08.2007 tarih ve 2007/UH.Z-2825 sayılı Kararında,

“1) Tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2) Yapılan açıklamalar doğrultusunda tekliflerin yeniden değerlendirilmesi hususunun, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine“karar verilmiştir.

Davacı Atlas Güvenlik Sistemleri ve Ticaret Limited Şirketi Vekilleri Av. Alper KAYA-Av. Alev YALÇIN tarafından anılan Kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 2 nci idare Mahkemesinin 18.03.2008 tarih ve E:2007/1574 sayılı kararında;

“Dosyanın incelenmesinden; TRT İstanbul Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanı içerisinde bulunan müdürlük ve verici istasyonları hizmet binalarının toplam 56 özel güvenlik personeli tarafından 365 takvim günü korunması amacıyla 26.6.2007 tarihinde açık ihale usulü ile çıkılan ihalede yaklaşık maliyetin KDV hariç toplam 858.573,64-YTL olduğu, ihaleye dört isteklinin teklif verdiği, Ergenekon Özel Güvenlik Koruma Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.’nin teklif mektubu, geçici teminat mektubu ve diğer evraklarının olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yaklaşık maliyetin %15’inin altında (729.787,59-YTL) altında teklif veren isteklilerden ihale dokümanlarında belirtilen personel ve kullanılacak ekipman giderlerine ait maliyetlerin belgelendirilmek suretiyle yazılı açıklama istenilmesine karar verildiği, firmalardan gelen yazılı açıklamalar üzerine yapılan değerlendirmede, en avantajlı teklif veren (708.990,00-YTL) Baks Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin verilen süre içerisinde maliyet ve cetvelleri ile birlikte yazılı açıklamada bulunduğu, güvenlik personelinin yazlık ve kışlık kıyafetinin 1.240,00-YTL bedelle karşılanacağına dair bir firmadan taahhütname alındığı ve eki listede malzemelerin cins ve miktarlarının belirtildiği, birim fiyatlarının yer almadığı, ihale dokümanında belirtilen ekipman ve teçhizatın teminine ilişkin herhangi bir açıklama veya proforma faturanın olmadığının tespit edildiği, buna göre ihale dokümanında belirtilen miktarlara göre toplam 1288 adet olan yazlık ve kışlık kıyafetlerin 1.240,00-YTL bedelle temin edilemeyeceği, ayrıca malzeme ve ekipmanlara ait hiçbir fiyatlandırma yapılmadığı, dolayısıyla teklifin asgari maliyetin altında kalması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 748.400,00-YTL teklif veren ikinci en avantajlı teklif sahibi davacı Atlas Güvenlik Sistemleri ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Baks firmasının idareye yaptığı itirazın reddi üzerine Kamu İhale Kurumuna yaptığı itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun dava konusu 20.8.2007 tarih ve 2007/UH.Z-2825 sayılı kararı ile ihalede, yemek ve yol ile birlikte %3 sözleşme gideri dahil (özel güvenlik mali sorumluluk sigorta prim bedeli ile giyim bedeli hariç) nakdi belirlemelere göre hesaplanabilir asgari maliyetin (706.348,58-YTL), başvuru sahibinin teklif fiyatının ise, (708.990,00-YTL) olduğu, başvuru sahibinin teklifin nakdi belirlemelere göre hesaplanabilir asgari maliyetin üzerinde olduğu ve yaptığı aşırı düşük teklif açıklaması ve eki belgeler değerlendirildiğinde, giyim giderine ilişkin belgesinde birim fiyatların belirtilmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmayarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata ve kamu yararına uyarlık görülmediği, öte yandan özel güvenlik hizmet alımlarında, ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilmesi gerektiğinden ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyeceğinden, ihale dokümanında belirtilen ekipman ve teçhizatın teminine ilişkin herhangi bir açıklama veya proforma fatura bulunmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, yapılan açıklamalar doğrultusunda tekliflerin yeniden değerlendirilmesi hususunun 4734 sayılı Kanunun 56 inci maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale üzerinde bırakılan davacı firma tarafından bu kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihale, özel güvenlik hizmet alımı ihalesidir. Özel güvenlik hizmet alımı ihalelerinde giyeceklerin ayni olarak istekli tarafından karşılanacağı ve giyim bedelinin teklif fiyat belirlemesinde önemli bir bileşen olduğu yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde görülmektedir. İdarece yapılan asgari düşük teklif sorgulamalarında, teklif sahiplerinin tekliflerini oluşturan malzemelerin birim fiyatı ve buna ilişkin belgeler önemli yer teşkil etmektedir. Dolayısıyla isteklinin teklifini oluşturan malzemenin birim fiyatının asgari düşük teklif sorgulamasında istekli tarafından açıklanması ve belgelendirilmesi gerekmektedir. Olayda değerlendirme dışı bırakılan Baks firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedelinin açıklamasında malzemelerin adetleri ile toplam tutarına yer verilmiştir. Buna göre, amortisman içerisinde değerlendirilecek kelepçe, cop, düdük, el feneri ve tabancı kılıfı dışında kalan Baks firmasının personelin yazlık ve kışlık olmak üzere pantolon 224 adet, gömlek 224, çorap 448 çift, regrektif yelek 112 adet, kösele ayakkabı 112 çift, kemer 112 adet, yağmurluk 56 adet, kravat 56 adet, kep 112 adet giyeceklerin birim fiyatları belirtilmeksizin 1.240,00-YTL’ ye temin edileceğine dair bir firmadan teklif alarak idareye aşırı düşük teklif açıklama belgesi olarak sunduğu görülmektedir.

Bu durumda, şikayetçi firmanın amortisman içerisinde kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bileşen olarak değerlendirilmeyecek olan ekipman ve malzemeler dışında kalan aşırı düşük teklif sorgulamasında Önemli bir bileşen olan giyim bedelinin tespitinde malzemelerin birim fiyatı önemli bir unsur olduğundan, ihale komisyonu tarafından şikayetçinin yukarıda adetleri belirtilen giyim malzemelerini 1.240,00-YTL’ye temin edemeyeceği sonucuna vararak teklifi değerlendirme dışı bırakmasında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla aksi yönde tesis edilen dava konusu Kamu İhale Kurulu kararının mevzuata ve hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır.” gerekçesi ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 20.08.2007 tarih ve 2007/UH.Z-2825 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.