BULGU: Yapım İşi İhalelerine İlişkin Yaklaşık Maliyetlerin Hesaplanmasında Proforma Faturaların Dikkate Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Başkanlık tarafından ihale edilen yapım işi ihalelerinde, özel birim fiyat analizlerine ilişkin yaklaşık maliyetin hesaplanması sürecinde yeterli ölçüde fiyat araştırması yapılmadan proforma faturaların dikkate alındığı; sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespitinde ise kullanılan yerel rayiçlerin Ticaret ve Sanayi Odasına onaylatılmadığı tespit edilmiştir.
04.03.2009 tarih ve 27159 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasına göre ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde Başkanlığın daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar; kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler; ilgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler; yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler; Başkanlığın piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitler yöntemlerinden birisi, birkaçı veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanılabilir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesine göre yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile anılan Şartnamenin 21’inci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri yine anılan Şartnamenin 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen usuller çerçevesinde belirlenecektir. İlgili bedeller belirlenirken mezkûr Şartnamenin 22’nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir. Anılan düzenlemeye göre varsa yüklenicinin teklifinde ekinde veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler, idarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler, ihaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, idarece kabul edilmek şartıyla ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçler dikkate alınarak sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatları belirlenecektir.
Başkanlık tarafından ihale edilen yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyete ilişkin fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda, fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilen ve aynı koşulları taşıyan yazılarla kişi ve kuruluşlara başvurulmamış ve fiyat tespitinde proforma faturaların dikkate alınmadığı görülmüştür.
Başkanlık tarafından bulguda tespit edilen hususa ilişkin olarak yaklaşık maliyetin hesaplanması sürecinde teknik personellere gerekli tebliğlerin yapıldığı ifade edilmiştir.
Başkanlık tarafından ihale edilen yapım işi ihalelerinde özel birim fiyat analizlerinde yeterli ölçüde fiyat araştırması yapılması; sözleşmede bulunmayan ve fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespitinde anılan Şartname hükümlerine göre hareket edilmesi gerekmektedir.