BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Kayıtlı Tutarlardan Geçici Kabulü Yapılanların İlgili Varlık Hesabına Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Yapım işlerinin geçici ve kesin kabul işlemleri için danışmanlık hizmeti satın alınmasına rağmen, geçici ve kesin kabullerin zamanında yapılmadığı; 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen yapım işlerinden geçici kabulü yapılanların ise, zamanında ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmadığı ve bu hesabın gerçeğe uygun olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde; bu hesabın, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı,
“Hesabın İşleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin (b) bendinde ise; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği, düzenlemeleri yer almaktadır.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere yeni bir yatırıma başlandıktan sonra, ilk hakedişten başlamak üzere söz konusu yatırıma ait tüm hakediş tutarlarının, 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabına borç kaydedilmesi; ilgili yatırım tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte bu hesaba alacak kaydı yapılmak suretiyle ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, geçici kabulü yapılarak tamamlanan işlere ilişkin tutarların 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenmeye devam edildiği, ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı ile 252 Binalar hesabı arasında, 1.623.000.819 TL fark bulunmaktadır.
Kamu İdaresinin cevabında, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında çeşitli fonksiyonel kodlarda bulunan 28.03.2025 tarihi itibari ile geçici kabulü yapılan işler tespit edilerek toplam 1.600.943.622,06 TL’nin ilgili 252 duran varlık hesaplarına aktarımının yapıldığı belirtilmekteyse de, bu işlem 2024 yılı mali tablolarını etkilememektedir.
Yapım işlerinin geçici ve kesin kabul işlemleri için danışmanlık hizmeti satın alınmasına rağmen, geçici ve kesin kabullerin zamanında yapılmasının sağlanmaması; 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen yapım işlerinden geçici kabulü yapılanların ise, zamanında ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmaması sonucunda, söz konusu hesapta İdarenin mali tablolarının güvenirliğini zedeleyecek ölçüde birikim meydana gelmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından geçici kabulü yapılan işlerin ilgili duran varlık hesaplarına zamanında aktarılması ve Yapılmakta olan yatırımlar hesabı gerçeğe uygun hale getirilerek kurumun mali tablolarının güvenirliğinin sağlanması gerekmektedir.