BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Kamu idaresince 2024 yılında yapılması gereken enflasyon düzeltmesi işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin; (Sıra No:85) (Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması)
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; Tebliğ’in amacının kapsamdaki kamu idarelerine ait mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını sağlamak üzere uygulanacak enflasyon düzeltmesinin usul ve esaslarını belirlemek olduğu,
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince uygulanacağı,
“Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4’üncü maddesinde enflasyon düzeltmesinin; parasal olmayan kalemlerin enflasyon düzeltmesinde dikkate alınacak tutarlarının düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle, mali tablonun ait olduğu tarihteki satın alma gücü cinsinden hesaplanmasını ifade ettiği,
“Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi yapılması için içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap dönemindeki artışın %10’dan fazla olması gerektiği ancak kapsamdaki kamu idarelerinin 31/12/2023 tarihli mali tablolarının söz konusu şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı,
İkinci fıkrasında ise; parasal olmayan ve aşağıda belirtilen kalemlere enflasyon düzeltmesi uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
Arazi ve Arsalar Hesabı
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
Binalar Hesabı
Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
Taşıtlar Hesabı
Demirbaşlar Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı.
Söz konusu tebliğin diğer maddelerinde ise enflasyon düzeltmesi hesaplamasına esas alınacak endekslere ilişkin bilgiler, enflasyon düzeltmesine yönelik yapılması gereken muhasebe kayıtları gibi açıklamalara yer verilmiştir.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresinin 2024 yılı mali tablolarının ilgili kalemlerinin yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde enflasyon düzeltmesine tabi tutulmadığı dolayısıyla mali tabloların raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, “… Hazine ve Maliye Bakanlığının 16.01.2024 tarih ve 2774968 sayılı görüşünde belirtildiği üzere “YİKOB bütçelerinin, 5018 sayılı Kanun’da sayılan bütçe türlerinden olmaması ve bu kanuna ekli cetvellerde sayılan idareler arasında yer almaması nedeniyle bahse konu tebliğ kapsamında olmadıkları değerlendirilmektedir” şeklinde belirtildiğinden Enflasyon düzeltme işlemleri yapılmamıştır.” denilmiştir.
Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Muhasebe ve raporlama işlemleri” başlıklı 15′ nci maddesinde, Başkanlıkların muhasebe ve raporlama işlemlerinin, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve 27/5/2016 tarihli ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin (Sıra No:85) “Dayanak” başlıklı 3′ üncü maddesinde ise,
“(1) Bu Tebliğ, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası ile geçici 3 üncü maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen hükümler ve açıklamalar çerçevesinde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının da enflasyon düzeltmesi işlemlerini mevzuata uygun olarak yapmaları gerektiği düşünülmektedir.