BULGU: Yapım İşlerine Ait Bütün Riskler Sigorta Poliçelerine İlişkin Eksik Uygulamalar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdare tarafından ihale edilen yapım işlerine ait bütün riskler sigorta poliçelerine ilişkin bazı işlemlerin sözleşmelere ve Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun olmadığı görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin 17’nci maddesinde yüklenicilerin; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı bütün riskler sigortası yaptırmak zorunda oldukları belirtilmiştir.
İdare tarafından ihale edilen ve sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ilişkin sigorta poliçelerinin incelenmesi neticesinde; mevzuatta belirtilen bazı yükümlülüklerin yerine getirilmediği görülmüştür.
Sigorta Poliçelerinde Mevzuatta Belirtilen Oranların Üzerinde Muafiyet Oranlarına Yer Verilmesi
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında; kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olabileceği belirtilmiştir. Deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olabileceği, bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Ayrıca muafiyet ve koasürans oranlarına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarece ihale edilen yapım işlerine ilişkin bütün riskler sigorta poliçelerinde yangın, hırsızlık, diğer doğal afetler, diğer iksa, kazık, ankraj hasarları, bakım devresi, diğer hasarlar vb. muafiyetlerin %10 oranında düzenlendiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden; İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş, sigorta poliçelerinde yer alan muafiyet oranlarının mevzuatında öngörülen oranın üzerinde belirlenmemesi hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarece ihale edilen yapım işlerine ait bütün riskler sigorta poliçelerinde, mevzuatında öngörülenin üzerinde bir muafiyet oranı belirlenmemesi gerekmektedir.
Alt Yüklenicilerin Vereceği Zararların Teminat Kapsamına Dahil Edilmemesi
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında; idarenin işveren sıfatıyla, yüklenicinin işi gerçekleştiren sıfatıyla sigorta poliçesinde yer alacağı, ayrıca alt yüklenicilerin vereceği zararların da teminat kapsamında olduğunun belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede; alt yüklenicilerin işin devamı sırasında vereceği zararların teminat kapsamında olduğuna dair herhangi bir ibarenin sigorta poliçelerinde yer almadığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden; İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş, alt yüklenicilerin işin devamı sırasında vereceği zararların teminat kapsamında olduğuna dair ibarenin sigorta poliçelerinde yer alması hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarece ihale edilen yapım işlerine ait bütün riskler sigorta poliçelerinde, alt yüklenicilerin vereceği zararların da teminat kapsamında olduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
Sigorta Poliçesinin Yürürlükte Olduğuna ve Primlerinin Ödendiğine ilişkin Takibin Yapılmaması
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9’uncu maddesinin 5’inci fıkrasında; sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; yapım işlerine ilişkin hakedişlerin tahakkuka bağlanmasından önce sigorta sözleşmesinin devam ettiği ve sigorta primlerinin ödendiğine dair sigorta şirketinden alınan bir belgenin İdareye sunulmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden; İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş, sigorta poliçesinin devam edip etmediği, sigorta primlerinin düzenli ödenip ödenmediği hususunun takip edilmesine yönelik gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; yapım işlerine ait hakedişlerin tahakkuka bağlanmasından önce, bütün riskler sigorta poliçelerinin devam ettiği ve sigorta primlerinin ödendiğine dair idareye sunulması gereken belgelere ilişkin gerekli kontrolün sağlanması gerekmektedir.