BULGU: Bazı Yapım İşlerinde İş Artış ve Eksiliş Bedellerine, İhale Tenzilatı Oranında İndirim Uygulanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde iş artışı ve iş eksilişi bedellerine ihale tenzilatı oranında indirim uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde;
– 12’nci maddenin 4’üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21’inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedellerinin, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edileceği,
– Bu şekilde hesaplanacak ilave işlerin bedellerinin; birim fiyat sözleşmelerde yeni birim fiyatlar üzerinden, anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerde ise yeni birim fiyatlar üzerinden hesaplanacak artış tutarına göre belirlenecek ilerleme yüzdeleri esas alınarak yükleniciye ödeneceği,
– Ayrıca, yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde, bu madde kapsamında hesaplanan yeni birim fiyatın; yüklenici tarafından benzerlik gösteren iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın, idarece aynı iş kalemi için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyata oranı (0,90’ı aşmamak üzere) ile yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın çarpılması sonucunda elde edilen tutarı geçemeyeceği,
– 12’nci maddenin 4’üncü fıkrasına göre gerçekleştirilen proje değişikliğine bağlı olarak iş eksilişinin ortaya çıktığı durumlarda ise iş eksilişi kapsamına giren imalatların fiyatının hesaplanmasında, bu maddede yer alan yeni fiyatın tespitine ilişkin hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümlerden anlaşılacağı üzere; sözleşmede yer almayan ve sonradan yapılmasına gerek duyulan imalat kalemlerine ait yeni birim fiyatların belirlenmesi ya da iş eksilişi sırasında; sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyet arasındaki farktan hareketle bulunacak bir oranda, fiyatların tenzilata tabi tutulacağına dair bir husus yer almamakta olup sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyetten hareketle, bulunacak bir oranda (ihale tenzilatı) iş artış ve eksiliş bedellerinin tenzilata tabi tutulması mevzuat hükümlerine uygun düşmemektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından ihale edilerek yapımı devam eden Tekirdağ İl Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası Yapım ve Çerkezköy Hükümet Konağı Yapım işlerinde gerçekleşen iş artış ve eksilişlerinde hesaplanan bedellere, mevzuatında hüküm bulunmamasına rağmen ihale tenzilatı oranında indirim uygulandığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden; İdare tarafından, denetim sırasında tespit edilen yapım işlerine ilişkin iş artış ve eksiliş hesaplamalarında hata yapıldığı, söz konusu hatanın düzeltildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarece gerçekleştirilecek iş artışı ve eksilişlerinde ihale tenzilatı oranında indirim yapılmaması, hatalı hesaplamaların önüne geçebilmek adına gerekli kontrol mekanizmasının etkin bir şekilde işletilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.