BULGU: Faaliyet Alacaklarından Takibe Alınan Tutarların Tahsilinin Sağlanamaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Kurum faaliyet alacaklarından takibe alınanlardan 2024 yılında tahsil edilemeyen tutarın 1.795.908,56 TL olduğu, yıl içinde yapılan toplam tahsilatların %14,77 oranında çok düşük kaldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “121-Gelirlerden takipli alacaklar hesabı” başlıklı 89’uncu maddesine göre bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılmaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un ilgili maddelerinde alacakların tahsili, uygulanacak müeyyideler ve cebren tahsil yöntemleri belirtilmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 14.02.2017 tarih ve E:2016/14342, K:2017/883 sayılı Kararı’nda, idarelerin alacaklarının tahsilatında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca tahsil yoluna başvurulabileceği gibi, genel haciz yoluyla takip yoluna da başvurabileceğini kabul etmiştir.
Taşınmaz tip kira sözleşmesinin 7’nci maddesinde; “Kiracının, İdareye ödemekle yükümlü bulunduğu kira ve benzeri ödemelerini iki ay üst üste ödememesi veya geç ödemesi tahliye nedeni sayılmaktadır” denilmesine rağmen, kiracılardan tahsilat yapılamadığı gibi tahliye de edilmediği görülmektedir. Kiracılar ile Kurum arasında imza altına alınan sözleşmelerin yasal bağlayıcılığı bulunmaktadır. Bu nedenle kirasını ödemeyen kiracılarla ilgili sözleşme hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı, eğer herhangi bir işlem yapılmamışsa ilgililerin bilgilendirilip, uyarılması sağlanmalıdır .
İdare cevabında alacaklar ile ilgili takip işlemleri devam etmektedir denilmiştir.
Kurum alacakları zaman aşımına uğratılmamalı ve 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsil edilmesi için kanuni işlem başlatılmalı, sözleşme hükümleri uygulanmalıdır.
Tablo 8: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı -121 No.lu hesap (31.12.2024 Tarihli Mizan/TL)
| Hesap Kodu |
Hesap Ayrıntı Kodu | Hesap Adı | Tahakkuk Toplamı |
2024 Tahsilat Toplamı |
2024 Kalan | Oranı (%) |
| 03.06.01.99 | Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri |
765.655,35 | 294.833,19 | 470.822,16 | 38,51 | |
| 05.03.02.99 | Diğer İdari Para Cezaları | 1.295.407,75 | 2.069,68 | 1.293.338,07 | 0,16 | |
| 05.03.04.29 | 7440 sayılı Kanun Kapsamında Yİ/ÜFE Tutarı | 13.248,90 | 4.100,85 | 9.148,05 | 30,95 | |
| 05.03.04.30 | 7440 sayılı Kanun Kapsamında Katsayı Tutarı |
32.731,44 | 10.131,16 | 22.600,28 | 30,95 | |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 2.107.043,44 | 311.134,88 | 1.795.908,56 | 14,77 |