BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Kamu idaresinin ortağı olduğu şirkette bulunan toplam sermaye tutarı ile 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının uyumlu olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı” başlıklı 181’inci maddesine göre mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’inci maddesinde; mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin, gerçeğe uygun değerleri ile 241 nolu hesaba kaydedileceği belirtilmiş, bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
Dolayısıyla İdarenin şirketlere yaptığı sermaye aktarımlarının tamamının 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında izlenmesi, bu hesapta yer alan tutarlar ile ilgili şirket öz kaynak hesaplarının tutarlı olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdarenin ortağı olduğu 5şirketteki toplam sermaye payı tutarı 17.038.009,25 TL olmasına karşılık 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında 1.043.792 TL kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıdaki yönetmelik hükümlerinden anlaşıldığı üzere idarenin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının 17.038.009,25 TL borç bakiyesi bulunması gerekirken hesaba 15.994.277,25 TL’lik eksik kayıt yapılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti uyarınca, söz konusu hatanın düzeltildiği bildirilmiş olsa da 2025 yılında yapılan düzeltme işleminin 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
İl Özel İdaresinin ortağı olduğu şirketlere yatırdığı sermayenin muhasebe kayıtlarına gerçeğe uygun şekilde yansıtılarak 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının fiili durumu gösterecek şekilde güncellenmesi gerekmektedir.