BULGU: Sözleşme Bedeline Dahil Olan Yapı Kullanma Harcı İle Yollara Katılım Payının İş Artışına Dahil Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
78.900.000,00 TL ihale bedelli Erzincan Öğretmen Evi Yapımı işinde; yapı kullanma izin harcı, bina kontrol ücreti, yol harcamalara katılım payı gibi Belediyeye ödenen çeşitli ücretlerin iş artışına dahil edilerek ödeme yapıldığı görülmüştür.
Erzincan Öğretmen Evi Yapım İşinde: taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin, “ Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1’inci maddesinde; Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp, İdare tarafından Yükleniciye ödenir.” denilmektedir.
Yukarıdaki Sözleşme hükmünden de anlaşılacağı üzere; harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb giderlerin sözleşme bedeline dahil olduğundan sözkonusu giderlerin hakedişe ve iş artışına dahil edilmesi mümkün bulunmamaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “ Yol harcamalarına katılım payı” başlıklı 86’ncı maddesinde;
“ Belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce aşağıdaki şekillerde inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile Yol Harcamalarına Katılma Payı alınabilir.
Yeni yol açılması;
Mevcut yolların yüzde 40 nispetinde veya daha fazla genişletilmesi;
Kaldırımsız ve bakımsız bulunan yolların, kaldırım veya parke kaldırım haline getirilmesi veya asfalt yapılması, kaldırım veya şose halindeki yolların da parke, beton veya asfalta çevrilmesi;
Mevcut kaldırım veya parkelerin sökülüp yeniden düzenlenmesi,
Yolların kaldırımlar da dahil olmak üzere (15) metreden fazla genişliklerine düşen giderler, belediyelere ait olup harç payına konu teşkil etmez.
İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller için asıl cepheyi teşkil eden yoldan düşen pay tam, diğer yollara ait pay ise yarım olarak hesaplanır.
“ Kanalizasyon harcamalarına katılma payı “ başlıklı 87’nci maddesinde;
“ Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı alınır:
a) Yeni kanalizasyon tesisi yapılması,
b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi.
İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller, hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında o yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır. “
“Su tesisleri harcamalarına katılma payı” başlıklı 88’inci maddesinde; “Belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce beldede aşağıdaki şekillerde su tesisleri yapılması halinde, dağıtımın yapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden, Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Payı alınır:
a) Yeni içmesuyu şebeke tesisleri yapılması,
b) Mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı.
Birden fazla yol kenarında bulunan gayrimenkullere ait payın hesabında, bunların yalnız suya bağlandıkları yol üzerindeki uzunlukları esas alınır.” Denilmektedir.
Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili hükümlerinden de anlaşılacağı üzere sözkonusu harcamalara katılım payı alınabilmesi için yeni bir yol açılması, mevcut yolların yüzde 40 nispetinde veya daha fazla genişletilmesi, kaldırımsız ve bakımsız bulunan yolların, kaldırım veya parke kaldırım haline getirilmesi veya asfalt yapılması, kaldırım veya şose halindeki yolların da parke, beton veya asfalta çevrilmesi, mevcut kaldırım veya parkelerin sökülüp yeniden düzenlenmesi, yeni kanalizasyon tesisi yapılması, mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi, yeni içmesuyu şebeke tesisleri yapılması, mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı gerekmektedir.
Yerinde yapılan inceleme ve denetimlerde Erzincan Öğretmen Evi, eskisinin yerine yapıldığından, cadde veya sokağında yeni bir yol, kanalizasyon ve su tesisi yapılmadığından Erzincan Belediyesi tarafından tahsil edilen ücretin yasal dayanağı bulunmadığından, Belediye tarafından tahsil edilen sözkonusu yollara katılım payı vb. ücretlerin tahsilatı için gerekli işlemlerin başlatılması gerekmektedir.