BULGU: Maddi Duran Varlıklara Ait Amortismanların Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Bilançoda yer alan taşınmaz varlıklar için amortisman ayrılmamıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin 4’üncü fıkrasının (ç) bendinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmektedir. İlgili duran varlıklar için ayrılacak amortisman oranı ve süresi ise Amortisman ve Tükenme Payları Hakkında Tebliğ’de açıklanmıştır.
Yönetmeliğin 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın niteliğini belirleyen 202’inci maddesinde, 257 nolu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. hesabın işleyişini düzenleyen 203’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda 257 numaralı hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği yıl sonunda duran varlıklar için amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak Sivas İl Özel İdaresinde ayrılması gereken amortismanlar ayrılmamıştır. Bu nedenle Özel İdarenin bilançosunda duran varlıkların net değerleri görülememekte ayrıca Faaliyet Sonuçları Tablosunda da Amortisman giderleri yer almamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından gönderilen savunmada; Özel İdarede kullanılan muhasebe sistemi olan e-içişleri /muhasebe modülünde varlık hesapları için amortisman hesaplama sistemi yer almadığından amortisman ayrılamadığı ancak 2025 yılında, taşınmaz varlıklara ait rayiç değerlerin Emlak İstimlak Müdürlüğünce güncellenerek muhasebe sistemine girildiği ve taşınmaz varlıklar için yıl sonunda amortisman kayıtlarının manuel olarak yapılacağı ifade edilmiştir.
Taşınmaz varlıkların net değerlerinin Özel İdarenin bilançosunda doğru ve net olarak görülebilmesini sağlamak için bu yıla kadar ayrılamayan amortismanların da hesaplanarak muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekmektedir.