Geçici vergi, ticari ve serbest meslek kazançları ile kurum kazançlarının yıl sonu vergisine mahsuben dönem içinde peşin vergilendirilmesini sağlayan sistemdir. Gerçek kişiler bakımından geçici vergi matrahı, ilgili geçici dönem kazancı üzerinden hesaplanır.
Kimler geçici vergi öder?
Gerçek usulde ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı kural olarak geçici vergi kapsamındadır. Basit usul, belirli zirai kazançlar ve Kanunda sayılan bazı gelirler kapsam dışıdır.
Dönemler
Geçici vergi hesap döneminin üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanır; mevzuat değişiklikleriyle bazı yıllarda dönem sayısı veya beyan süresi farklılaştırılmış olabilir. İlgili yıl için yürürlükteki düzenleme kontrol edilmelidir.
Matrahın hesabı
Dönem kazancı ticari/serbest meslek kazancının yıllık hesap esaslarına göre tespit edilir. Amortisman, karşılık, değerleme, finansman giderleri ve enflasyon düzeltmesi gibi unsurlar geçici vergi matrahını etkileyebilir.
Mahsup
Yıl içinde ödenen geçici vergi, yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir. Mahsup sonrası fazla tutar diğer vergi borçlarına mahsup veya iade edilebilir.
Eksik beyan
Geçici verginin belirli tolerans sınırlarını aşacak şekilde eksik beyan edilmesi vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi doğurabilir. Ancak yıl sonu beyannamesinin verilmiş olması geçici dönem hatasını her durumda ortadan kaldırmaz.