Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), belirli mal gruplarını üretim, ithalat veya ilk iktisap aşamasında tek seferli olarak vergileyen özel bir harcama vergisidir. Sistem, 4760 sayılı Kanuna ekli dört ayrı liste üzerinden çalışır.
Dört liste
I sayılı liste petrol ürünleri, doğal gaz, solvent ve benzeri enerji/kimya ürünlerini; II sayılı liste motorlu taşıtları; III sayılı liste alkollü içkiler, tütün mamulleri ve kolalı içecekleri; IV sayılı liste elektronik, dayanıklı tüketim ve lüks tüketim niteliğindeki çeşitli malları kapsar.
Tek aşamalı vergi
ÖTV kural olarak malın üretici veya ithalatçı tarafından ilk tesliminde ya da II sayılı listedeki araçlarda ilk iktisap aşamasında doğar. Aynı malın sonraki ticari el değiştirmelerinde yeniden ÖTV doğmaz; ancak ilk vergileme aşaması, sınıflandırma ve özel istisnalar doğru belirlenmelidir.
GTİP ve teknik sınıflandırma
Bir malın hangi listede ve hangi satırda yer aldığı çoğu zaman GTİP numarasına ve teknik niteliğine bağlıdır. Ticari isim tek başına yeterli değildir.
Matrah ve vergi yapısı
Listelere göre nispi oran, maktu tutar veya asgari maktu tutar uygulanabilir. II sayılı listede taşıtın ÖTV matrahı ve teknik özellikleri oranı belirleyebilir. III sayılı listede maktu ve nispi bileşenler birlikte önemlidir.
İstisnalar
İhracat, diplomatik teslim, engelli araç iktisabı ve listelere özgü diğer özel istisnalar vardır. Şartlar ve parasal sınırlar işlem tarihine göre kontrol edilmelidir.