İsteklilerin fiyat analizlerini hazırlarken, saatlik asgari işçilik maliyeti hesaplamada dikkat etmeleri gereken hususlar (KİK)

22.04.2009 tarih ve II.Y.08.31.G029/2009-21E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 19.01.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa 1000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Uşun İnşaat Taah. Tic. Danışmanlığın 26.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  08.04.2009 tarih ve 8417 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin, aşırı düşük teklif olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

İncelenen ihalede, 28 tanesi geçerli olmak üzere 40 adet teklifin bulunduğu, yapılan aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplaması sonucunda 7 adet teklifin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığı ve söz konusu 7 istekliden açıklama istendiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen Censar İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Emir Şurdum/Aydın İnşaat Elekt. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulanmasına ilişkin 10.02.2009 tarihli yazısında özetle; sunulan teklifin aşırı düşük teklif sınırının altında kaldığı, bu nedenle Kamu İhale Kanunun 38 inci, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 65 inci ve İdari Şartnamenin 34 üncü maddesinde yer alan hususlar dikkate alınarak metraj ve fiyatlara dayalı olarak belgelendirmek suretiyle açıklama yapılmasının gerektiği hususları yer almaktadır.

Başvuru sahibi firmanın aşırı düşük sorgulaması incelendiğinde; teklif fiyat analizlerini ayrıntılı olarak sunduğu, analizlere ilişkin belge ve profoma faturaları açıklama ekinde sunduğu, ancak; açıklamasında sunmuş olduğu analizlerde işçilik miktar ve rayiç bedellerinin düşük gösterildiği (borucu ustası için 1,36, kiremitçi ustası için 2,54, tecritçi ustası için 2,67, yalıtımcı usta yardımcısı için 2,67, çırak için 1,77 vs.), örneğin 18.470 poz nosu ile yer alan “Geotekstil keçe serilmesi” imalatına ilişkin analizde yalıtımcı ustası yardımcısına ilişkin saat birim miktarının 0,1 saat,  birim fiyatının ise 2,16 TL/saat olarak gösterildiği, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde 01.210 poz numaralı “yalıtımcı ustası yardımcısı birim fiyatının 3,50 TL/saat olarak yer aldığı, açıklamada yer alan değerin asgari işçilik değerini bile karşılamadığı, yine 18.460/1 poz nolu “ᶲ 150 mm spiral sarımlı pvc esaslı boru döşenmesi (drenaj, yağmur suyu ve kanalizasyon için)” imalatına ilişkin analizde borucu ustası saat birim miktarının 0,19 saat, birim fiyatının ise 1,36 TL/saat olarak gösterildiği, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde 01.222 poz numaralı borucu ustası birim fiyatının 4,85 TL/saat olarak yer aldığı, açıklamada yer alan değerin asgari işçilik değerini bile karşılamadığı, genel olarak imalat kalemlerine ilişkin işçilik miktarlarının ve ücretlerinin düşük olarak hesaplandığı hatta analizde yer alan imalat kalemlerine ilişkin işçilik ücretlerinin çoğunun asgari işçilik değerinin altında kaldığı tespit edilmiştir.

Asgari Ücret Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi uyarınca asgari ücret bütün işkollarını kapsayacak şekilde belirlenmektedir. Bu bağlamda ücretin, bir günlük olarak belirlenmesi esastır. Aylık, haftalık, saat başına, parça başına yapılan iş tutarına göre ücret ödenen durumlarda, gerekli ayarlama (hesaplama) buna göre yapılacaktır.  Anılan Yönetmelik gereği işçilere, komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemeyeceği, iş  sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamayacağı açıktır.

Bu itibarla, gerek 4857 sayılı İş Kanunu, gerekse Asgari Ücret Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işçilere asgari ücretin altında ücret ödenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakta olup, isteklilerin fiyat analizlerini tanzim ederken bu hususları da dikkate almaları, işçilik saatlerinin asgari ücret işçilik saatinin altında olmaması gerekmektedir. İsteklilerin iş kalemi maliyetini aşağı çekmek için işçilik saatlerini, asgari ücretin altında göstermeleri analizlerin sağlıksız gerçekçi olmamasına yol açacağı gibi, mevzuat hükümleriyle de bağdaşmamaktadır.

Ayrıca; aşırı düşük açıklamasında firmanın, inşaat imalatında kullanılacak kereste, çelik pano, kalıp iskelesi, iş iskeleleri, imalat için gerekli yardımcı sarf malzemelerinin deposunda mevcut bulunduğunu beyan etmiş olmasına karşın bu beyanını tevsik edici herhangi bir fatura veya belgenin açıklama ekinde yer almadığı, işin yapılacağı yer olan Manisa ilinde faaliyet gösteren başka bir firmaya ait her türlü ekipmanı, benzin istasyonlarını, iş makinelerini, beton mikserlerini bu işte kullanma imkanının bulunduğu yönündeki beyanının ise Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesi kapsamında kabul edilebilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, teklif ettiği bedel aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan başvuru sahibi firmaya ait açıklamanın idare tarafından kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yukarıda açıklanan nedenlerle mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açılanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.