| 2018 yılı Sayıştay Denetim Raporları |
|
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen parasal limitlerin üzerinde olması nedeniyle, kanunda öngörülen ihale usulleriyle yapılması gereken mal alımları, ihale yapılmaksızın, kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla yapılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Uygulanacak İhale Usulleri” başlıklı 18’nci maddesinde; açık ihale, belli istekliler arasında ihale, pazarlık usulü, ihale usulleri olarak sayılmış ancak, doğrudan temin suretiyle satın alma bir ihale usulü olarak sayılmamıştır. 4734 sayılı Kanunun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinde; “Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir: ……..
…….. Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.” Denilmektedir. Doğrudan temin yöntemi, kanunda ihale usulleri için öngörülen kuralların uygulanma zorunluluğunun bulunmadığı, istisnai bir alım yöntemidir. Bu yöntemle, ihale komisyonu kurma ve kanunun 10’uncu maddesinde sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilebilecektir. Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5’nci maddesinde: “Eşik değerlerin altında kalmak amacı ile mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez” denilmek sureti ile normalde ihale konusu olacak bir işin kısımlara bölünerek istisnai bir yöntemle alınmasının mümkün olmayacağı açık bir şekilde ifade edilmiştir. Doğrudan temin bir alım yöntemidir, ancak Kanunun 4’üncü maddesindeki “ihale” tanımına uygun katılıma ve rekabete açık bir ihale usulü değildir. Bu nedenle idareler bu yola ancak istisnai durumlarda başvurmalı, mümkün olduğu ölçüde kanundaki ihale usulleri uygulanmalıdır. Bu hükümlere rağmen, belediyede çeşitli mal ve hizmet alımlarında bu usule başvurulmaktadır. Parasal limitleri aşan mal alımlarının, kısımlara bölünerek, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca doğrudan temin usulü ile alındığı görülmektedir. Söz konusu alımların doğrudan temin yolu ile yapılmış olması, aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikte olmasından dolayı açıklanan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bulgu konusu işlemle ilgili olarak; aynı ihale konusu içinde yer alabilecek mal ve hizmet alımlarının, kısımlara bölünerek, doğrudan temin yoluyla yapılmamasına azami dikkat ve özen gösterilmeye devam edilecektir. Sonuç olarak Aynı ihale konusu içinde yer alabilecek mal ve hizmet alımları, kısımlara bölünerek, doğrudan yöntemiyle satın yapılmıştır. Kurum cevabında, bulgu konusu hataların tekrarlanmamasına dikkat edileceği belirtilmektedir. Kanunda öngörülen ihale usulleriyle yapılması gereken mal ve hizmet alımlarının ihale yapılmaksızın, kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla yapılması nedeniyle 4734 sayılı Kanun hükümlerine aykırı hareket edilmiştir. |
| ÖZET: 2018 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı olarak, parasal limitlerin üzerinde olan mal alımlarının doğrudan temin yöntemiyle kısımlara bölünerek yapılmasını ortaya koymuştur. Kanunun 18’inci maddesi, doğrudan temin yöntemini ihale usulleri arasında saymamaktadır. Bu durum, ihale komisyonu kurma ve yeterlik kurallarını arama zorunluluğunun bulunmadığı istisnai bir alım yöntemi olarak değerlendirilmektedir. Belediyede, aynı ihale konusu içinde yer alabilecek mal ve hizmet alımlarının doğrudan teminle yapılması, mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. |