Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlığı Niteliğindeki Alanda İnşaat Yapılması (Sayıştay)

Belediyenin mülkiyetinde olmakla beraber Kültür Varlıkları Koruma Kurulu Kararı ile korunması gereken taşınmazlar kapsamına alınarak üzerinde tesis edilebilecek işlemlerin sınırlandırıldığı arsa üzerinde inşaat yapıldığı görülmüştür.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 6’ncı maddesinde korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları sayılmış ve devam eden maddelerinde bunlara ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir. Kanun’un;

• 7’nci maddesinde korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının ve doğal sit alanlarının tespitinin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu (KVKBK) kararıyla tescil olunacağı ve tescil kararlarının tapu siciline şerh düşüleceği,
• 8’inci maddesinde bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılması kararlarının alınmasında yetkinin KVKBK’ye ait olduğu,
• 9’uncu maddesinde KVKBK tarafından alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşai ve fiziki müdahalede bulunulamayacağı,
• 61’inci maddesinde belediyeler dâhil tüm kamu kurum ve kuruluşlarının Koruma

Yüksek Kurulu ve KVKBK kararlarına uymak zorunda olduğu,

• 65’inci maddesinde bahse konu varlıkların bu Kanun’a göre tebliğ veya ilan edilmiş olmasına rağmen her ne suretle olursa olsun zarar görmesine kasten sebebiyet verenler ile izin almaksızın inşai ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranlar hakkında madde hükmünde yer alan yaptırımların uygulanacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Ancak yapılan incelemelerde; Belediyenin mülkiyetinde olmakla beraber birinci ve üçüncü derecede arkeolojik mezarlık alanı olduğu tespit edilen ve üzerinde herhangi bir yapılaşmaya gidilmemesi, hafriyat yapılmaması ve açık alan olarak korunması yönünde 28.06.1991 tarihinde tapu kaydına şerh konulan taşınmazın üzerinde Kuruldan resmi izin alınmaksızın Belediyece halı saha yaptırıldığı görülmüştür.

Sonuç olarak mevzuata aykırılık teşkil eden bu husus aynı zamanda Belediyenin de korumakla yükümlü olduğu kültür ve tabiat varlığı olarak tescillenmiş taşınmaza zarar verebilecek niteliktedir.

Kamu idaresi cevabında; “Taşınmaz kültür ve tabiat varlığı niteliğindeki alanlarda yapılacak olan çalışmalar için gerekli izinler alınacak olup yapılacak iş ve işlemlerde gerekli hassasiyet gösterilecektir.” denilmiştir.

Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, bundan sonraki işlemlerde taşınmazın niteliği göz önünde bulundurularak gerekli izinlerin alınacağı ifade edilmişse de hâlihazırdaki mevzuata aykırılığın düzeltilmesi ve bahse konu olan kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına yönelik tedbirlerin alınması gerektiği yönündeki değerlendirmemiz devam etmektedir.