ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) ile abonelik sözleşmesi bulunmayan mesken ve iş yerlerine su hizmeti verilmesine dair önemli bulgular sunmaktadır. Yapılan incelemeler, abonelik sözleşmesi olmaksızın su tüketimi gerçekleştiren aboneliklerin varlığını ortaya koymuştur. 2560 sayılı yasa ve ASKİ’nin Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanmak için abonelik sözleşmesi yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Sözleşme yapılmadan su tüketimi gerçekleştirilmesi durumunda, idare tarafından suyun kesileceği belirtilmiştir.

Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılsonu itibarıyla ASKİ ile herhangi bir abonelik sözleşmesi olmayan, ancak fiilen su tüketen mesken ve iş yerleri tespit edilmiştir. Bu aboneliklere ait faturalar, isimsiz bir şekilde abone numarası üzerinden gönderilmektedir. Kamu İdaresi, abonelik sözleşmesi olmayan kullanıcılara yönelik ihtar gönderilerek abonelik yapılması gerektiğini belirtmiş, aksi takdirde suyun kesileceği uyarısında bulunmuştur.

Sonuç olarak, su bedeli, idare tarafından belirlenen tarifelere göre abonelik sözleşmesi çerçevesinde tahsil edilmektedir. Yönetmelik hükümleri gereği, su hizmeti sunulabilmesi için abonelik sözleşmelerinin yapılması zorunludur; bu şart sağlanmadığında suyun kullanıma kapatılması gerekmektedir.

BULGU: Abone Sözleşmeleri Olmayan Mesken ve İş Yerlerine Su Hizmeti Verilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare ile imzalanan abonelik sözleşmesi olmadığı halde fiilen su tüketimi bulunan abonelikler bulunduğu görülmüştür.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun “Tarife Tespit Esasları” başlıklı 23’üncü maddesinde, tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esasların bir yönetmelik ile belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükme dayanılarak ASKİ Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Abone olma koşulları ve uygulama esasları” başlıklı 33’üncü maddesinde; su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen gerçek veya tüzel kişilerin su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanmak için idareye başvurarak abone sözleşmesi yapmalarının şart olduğu, tahliye edilip sözleşmesi feshedilen bir yerde yeni abone sözleşmesi yapılmaksızın su kullanılması halinde, mevcut aboneliğin suyu kesilerek 29’uncu madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin “Usulsüz su kullanımı” başlıklı 29’uncu maddesinde; “Daha önceki abonenin sözleşmesini feshetmesi nedeniyle isimsiz düzenlenen veya kendi adına abonelik sözleşmesi olmadan başka abone adına düzenlenen ödeme bildirimlerinin ödenmesi suretiyle su tüketilmesi halinde; İdarece, fiili kullanıcıya İdareye başvurarak kendi adına yeni abone sözleşmesi yapması, aksi halde suyun kapatılacağı hususlarını içeren süreli ihtar gönderilir. Bu bildirimde verilen süre sonunda ilgili tarafından İdareye abonelik sözleşmesi yapılması için başvuruda bulunulmaması halinde aboneliğin suyu kullanıma kapatılır.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalardan, fiilen su tüketen gerçek ve tüzel kişilerin ASKİ Genel Müdürlüğüne başvurarak abonelik sözleşmesi yapmalarının şart olduğu aksi durumda usulsüz su kullanımı nedeniyle İdare tarafından aboneliğin suyunun kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, abonelik sözleşmesi bulunan gerçek ve tüzel kişilerle birlikte 2024 yılsonu itibarıyla İdare ile herhangi bir abonelik sözleşmesi bulunmadığı halde fiilen su tüketimi bulunan mesken ve işyeri abonelikleri olduğu tespit edilmiştir. Bu aboneliklere ait faturalar isimsiz bir şekilde abone numarası üzerinden gönderilmektedir.

Kamu İdaresi cevabında, ASKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri gereği, hesabını kapatan aboneliklere aparatlama ve sayaç sökme yoluyla hizmet kesintisi yapıldığı, 5216 ve 6360 sayılı Kanunlar gereği su ve kanalizasyon hizmetleri ASKİ’ye devredilen belde ve belediyelerden aktarılan verilerde eksik olan aboneliklere abone bilgilerini güncellemesi gerektiği yönünde uyarı yapıldığı, gerekli çalışmaların sürmekte olduğu belirtilmiştir.

Kurumun bilişim sistemlerinden çekilen veriler üzerinde yapılan incelemelerde, 2024 yılsonu itibarıyla çeşitli nedenlerle ASKİ Genel Müdürlüğü ile aktif abonelik sözleşmesi bulunmayan ancak su tüketimi görülen, lütfen abone olunuz şeklinde fatura gönderilen abonelikler olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, su bedeli İdare tarafından belirlenen tarifeye göre kişi ile İdare arasında düzenlenen abone sözleşmesi uyarınca tahsil edilmektedir. Yukarıda belirtilen Yönetmelik hükümleri gereği su hizmeti verilmesi ve karşılığı olan bedellerin tahsil edilmesinde abonelik sözleşmelerinin yapılması aksi durumda suyun kullanıma kapatılması gerekmektedir.