ÖZET: Abone sözleşmesi eksikliği nedeniyle bazı alacakların tahsil edilememesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenmiştir. Eskişehir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün yönetmeliklerine göre, su ve atık su hizmetlerinden yararlanmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin abone sözleşmesi yapmaları zorunludur. Ancak yapılan denetimlerde, abone sözleşmesi olmayan 6.310 kullanıcının bulunduğu ve bu kullanıcıların bir kısmının su borçlarını ödemediği tespit edilmiştir. Sözleşme eksikliği nedeniyle, bu alacakların icra yoluyla tahsil edilememesi, İdarenin gelir kaybına yol açmaktadır.

Yönetmelik gereğince, abonelerin borçlarını zamanında ödememeleri durumunda cezai müeyyide uygulanması ve suyun kesilmesi gerekmektedir. Ancak, abone sözleşmesi bulunmayan bazı kullanıcıların su kullanmaya devam ettiği görülmüştür. 2023 yılında yapılan teşkilatlanma ile birlikte, bu durumun takibi ve çözümü İlçe Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’na devredilmiştir. Daire Başkanlığı, abonelik sözleşmelerinin tesis edilmesi ve borçların tahsil edilmesi için gerekli işlemleri yürütmektedir.

Sonuç olarak, abonelik sözleşmesi olmayan kullanıcılarla sözleşme yapılması ve bu kişilerin su kullanımının durdurulması, ayrıca alacakların yasal yollarla tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu adımlar, İdarenin gelir kaybını önlemek ve hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Abone Sözleşmesi Olmadığı ve Yaptırım Uygulanmadığı İçin Bazı Alacakların Tahsil Edilememesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Abone sözleşmesi olmadığı ve yaptırım uygulanmadığı için bazı alacakların tahsil edilemediği, dolayısıyla tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin etkili olarak yürütülemediği ve İdarenin gelir kaybına uğradığı tespit edilmiştir.

Eskişehir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği’nin “Abone açma, devir, kapama koşulları ve uygulama esasları” başlıklı 10’uncu maddesindeki hükme göre; su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen ve atık su üreten gerçek veya tüzel kişilerin su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanmak için İdareye başvurarak abone sözleşmesi yapmaları zorunludur.

Mezkûr Yönetmelik’in “Gecikme cezası uygulanması” başlıklı 37’nci maddesinde gecikmeye ilişkin esaslarda;

“(1) Aboneler, tahakkuk eden fatura bedelini, bildirimde (ihbarname) belirtilen son ödeme gününe kadar ödemek zorundadır.

Abonelikte kimse bulunamazsa, hane veya işyerine bildirim bırakılmakla aboneye bildirim yapılmış sayılır.

Borçlarını süresi içinde ödemeyen abonelerin suyu kapatılır ve borcu yasal yoldan tahsil edilir.

Bildirimde belirtilen son ödeme tarihine kadar borçlarını ödemeyen tüm abonelerden son ödeme tarihini takip eden günden itibaren 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hususu Hakkındaki Kanunda öngörülen gecikme zammı uygulanır.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; suyu fiilen tüketen ve atık su üreten gerçek veya tüzel kişilerin bu hizmetlerden faydalanmak için bir abone sözleşmesi olması zorunludur. Ayrıca bu aboneler borçlarını zamanında ödemekle de mükelleftir. Aksi takdirde İdare tarafından bu abonelere cezai müeyyide uygulanarak aynı abonelerin suyunun kapatılması ve borçlarının yasal yollardan tahsil edilmesi zorunludur.

Yapılan denetimde; ilçelerde evine ya da işyerine su bağlanan ancak abone sözleşmesi yapılmayan 6.310 adet kullanıcının bulunduğu, bu kullanıcılarından bir bölümünün su borçlarına ilişkin kendisine ödeme emri gönderildiği halde ödeme yapmadığı, ancak borçlu abonelere ait bir abone sözleşmesi olmadığı için söz konusu alacaklar icra yoluyla tahsil için Hukuk Müşavirliğine aktarılamadığı, yine bu abonelerden bazılarının ödeme yapmamalarına rağmen su kullanmaya devam ettikleri tespit edilmiştir.

Her ne kadar abonelik sözleşmeleri eksik olan kişilere abonelik verilmesi, kendilerinden önceki dönemden kaynaklansa da 2023 yılındaki teşkilatlanma ile birlikte bu görev İlçe Hizmetleri Dairesi Başkanlığına verilmiştir. Nitekim İlçe Hizmetleri Dairesi Başkanlığının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge’sinin 6’ncı maddesinde “ö) Abone kaydı, yer değiştirme, abonelik kapatma ve tahsilât işlemlerinin Genel Müdür adına yapılmasını sağlamak” ve “u) Borçlu olan abonelerin takibini yaptırarak tahsilât oranını maksimum seviyeye taşımak,” Daire Başkanlığının görevleri arasında sayılmıştır.

Kamu İdaresinin cevabında; abonelik sözleşmesi olmayan abonelerin tespitinin tamamlandığı, bu abonelere ilişkin abonelik sözleşmelerinin tesis edilmesi ile borçların tespiti ve tahsili için gerekli işlemlerin devam ettiği belirtilmiştir.

Sonuç olarak; abonelik sözleşmesi olmayan kişilerle sözleşme yapılması, sözleşmesi bulunmayan ve ödeme yapmadan su kullanmaya devam eden abonelerin tespit edilerek bu abonelerin Tarifeler Yönetmeliği’nin 37/b maddesi uyarınca sularının kesilmesi ve bu abonelerden alacakların icra yoluyla tahsili gerekmektedir.