|
ÖZET: Gemerek Belediyesi’nin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine yönelik harcamaları incelendiğinde, ihale ile yapılması gereken işlerin kısımlara ayrılarak doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesi, kamu kurumlarının ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi ilkeleri gözetmelerini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin bir arada ihale edilmesi ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünmesi yasaklanmıştır.
Yapılan incelemelerde, belirli harcama kalemlerinde, örneğin parke taşı alımlarında, işlerin doğrudan temin yöntemiyle aynı yükleniciden temin edildiği görülmüştür. Ödeme emri ekinde yer alan belgeler, bu alımların aciliyetine dayandırılsa da, belirtilen Kanun hükümlerine uygun bir ihtiyaç planlaması yapılmadan gerçekleştirilen bu işlemler, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sorgulatmaktadır. Sonuç olarak, Gemerek Belediyesi’nin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, 4734 sayılı Kanun çerçevesinde kısımlara bölünmeden ve gerekli ihale süreçlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu, kamu kaynaklarının verimli kullanımı ve şeffaflık açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Açık İhale ile Yapılması Gereken İşlerin Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin ile Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Gemerek Belediyesinin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin harcamalarının incelenmesinden; ihale ile yapılması gereken işlerin kısımlara bölünerek doğrudan temin suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
Kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.
Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir… ”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
Buna göre, kapsama dahil kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin gerçekleştirilmesinde belirli bir ihtiyaç planlaması yapılarak saydamlık ve rekabet gibi ilkeler çerçevesinde ihaleye çıkılmalıdır.
Gemerek Belediyesince gerçekleştirilen bazı harcama kalemlerinin incelenmesinden; 183, 244 ve 249 no’lu yevmiye kaydında bulunan parke taşı alımlarında olduğu gibi, temel ihale usulleri ile yapılması gereken bazı alımlarda işin kısımlara bölünerek doğrudan temin suretiyle aynı yükleniciden gerçekleştirildiği görülmüştür. 08.02.2024 tarihli ve 183 no’lu 330.480,00 TL tutarındaki ödeme emri ekinde, 2 adet doğrudan temin onay belgesi ve aynı yükleniciye ait 2 adet fatura mevcuttur.
Kamu İdaresi cevabında; mevsim şartları sonucu bozulan yollarda kullanılmak üzere; işin aciliyetinden ötürü söz konusu beton parke alımlarının yapıldığı, sonraki süreçte 4734 sayılı Kanun’da belirtilen hususlara titizlikle riayet edileceği belirtilmiştir.
Bulguda belirtilen ödemeler örnek olarak gösterilmiş olup, bunların da belirli bir ihtiyaç planlaması şeklinde yapılabilmesi mümkün olduğundan, işlerin kısımlara bölünebilmesi için haklı bir gerekçe oluşturmamaktadır.
Belediye tarafından, mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin gerçekleştirilmesinde, işlerin kısımlara bölünmeden, 4734 sayılı Kanun’da belirtilen temel ilkeler çerçevesinde ihale edilmesi sağlanmalıdır.