ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin açık ihale usulüyle gerçekleştirilmesi gereken işlerin, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle yaptırıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, mal ve hizmet alımlarının eşik değerlerin altında bölünemeyeceğini belirtirken, doğrudan temin yönteminin ihale usulleri arasında yer almadığı vurgulanmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği de, bu tür uygulamaların temel ilkelere aykırı olduğunu ifade ederek, idarelerin ihtiyaçlarını açık ihale usulüyle karşılaması gerektiğini belirtmektedir.

Denetimlerde, üniversitelerin 2024 yılı içinde gerçekleştirdiği alımlarda, önceden öngörülebilir nitelikteki hizmet ve yapım işlerinin doğrudan temin limitleri dahilinde farklı yüklenicilere verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, Kamu İhale Kanunu’na aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarelerin aynı ihale konusu içinde yer alan ihtiyaçlarını kısımlara ayırmadan ihale yoluyla temin etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, üniversitelerin hizmet ve yapım işlerini planlı bir şekilde ihale yöntemiyle gerçekleştirmeleri, mevzuata uygunluk açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ihtiyaçların kısımlara bölünmeden karşılanması gerektiği, denetim raporlarıyla bir kez daha ortaya konmuştur.

BULGU: Açık İhale Usulüyle Yapılması Gereken ve Önceden Öngörülebilecek İşlerin Eşik Değerlerin Altında Kalmak Amacıyla Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemiyle Gördürülmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Önceden öngörülebilecek ve açık ihale usulüyle yapılması gereken aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki hizmet alımları ile yapım işlerine ait ihtiyaçların eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gördürüldüğü tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemeyeceği, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usul olduğunu,

Mezkûr Kanunun 18’nci maddesinde ihale usullerinin sayıldığını ve doğrudan temin yönteminin bir ihale usulü olarak sayılmadığı,

Hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5.1.2 numaralı maddesinde ise; 4734 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda İdareler aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki hizmet alımları ile yapım işlerine ait ihtiyaçlarını önceden öngörerek açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile temin etmesi ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla ihtiyaçlarını kısımlara ayırmaması gerekmektedir.

Yapılan denetimlerde, Üniversite tarafından 2024 yılı içerisinde gerçekleştirilen alımlar incelendiğinde önceden öngörülebilecek ve açık ihale usulüyle yapılması gereken aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki hizmet alımları ile yapım işlerine ait ihtiyaçların eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin limitleri dahilinde farklı yüklenicilere yaptırıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak ihtiyaçların kısımlara bölünmeden ihale yapmak suretiyle karşılanacağı belirtilmiştir.

Tablo 6: Eşik Değerlerin Altında Kalmak Suretiyle Parçalara Bölünen İşler Listesi

İşin Adı Alım Tarihi İşin Sözleşme Bedeli
GRÜ Bağlı Birimlerde Sıhhi Tesisat İşleri Yapılması İşi 30.07.2024 195.000,00
GRÜ Bağlı Birimlerde Temiz ve Pis Su Tesisatı Alt Yapısı Yapılması İşi 28.05.2024 70.000,00
Üniversitemize Bağlı Birimlerde İhtiyaç Duyulan Sıhhi Tesisat Bakım Onarım İşi 28.03.2024 150.000,00
Üniversitemiz Spor Bilimleri Fakültesi Kalorifer Tesisatı Kolon Hattı Çekimi ve Muhtelif Sıhhi Tesisat İşleri Yapılması İşi 9.02.2024 200.000,00
Güre Yerleşkesi İİBF ve Fen Edebiyat Fakültesi Binası Üçüncü Kat Korkuluk Yapılması İşi 2.04.2024 203.000,00
GRÜ Keşap Turizm Fakültesi Binası Dış Cephe Bakım Onarım Yapılması İşi 12.02.2024 204.000,00
Güre Yerleşkesindeki İlahiyat Fakültesi Dekanlık Binası 5. Kat Koridor Kısmındaki Asma Tamirat İşi 11.12.2024 52.000,00
Güre Yerleşkesi Eğitim Fakültesi Binası Karşısında Bulunan İstinat Duvarı Üzerine Beton Atılması ve Muhtelif Bakım, Onarım İşleri 13.09.2024 200.000,00
Gazipaşa Yerleşkesi B Blok Anatomi Laboratuvarı Yapılması İşi 27.05.2024 202.000,00
İlahiyat Fakültesi 5.Kat A506 Nolu Sınıfın İdari Büroya Dönüştürülmesi İşi 9.08.2024 202.000,00
Devlet Konservatuvarı Müdürlüğünün Kullandığı Binasının Kullandığı Binanın Bakım, Onarım İşleri 22.07.2024 203.000,00
Güre Yerleşkesindeki Bakım, Onarım İşleri 26.06.2024 203.000,00
Sağlık Hizmetleri MYO Binası Ön Tarafındaki Merdiven Kaplaması ve Korkuluğunun Yeniden Yapılması İşi 28.05.2024 201.000,00
Güre Yerleşkesinde Ahşap Kamelya ve Çevre Düzenleme Yapılması İşi 30.04.2024 200.600,00
Eğitim Fakültesi Kullandığı F Blok Zemin Kattaki Çok Amaçlı Salonun Alçıpan Malzeme ile Bölünerek Oda Yapılması İşi 19.04.2024 202.000,00
Güre Yerleşkesindeki Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünün Kullandığı Binanın Bakım, Onarım İşleri 21.03.2024 200.000,00
Güre Yerleşkesindeki Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezinin (GRÜMLAB) Kullandığı Binanın Bakım, Onarım İşleri 29.02.2024 203.000,00
Eğitim Fakültesi Dekanlık Binası Yanına Kamelya Yapılması ve Muhtelif Bakım, Onarım İşleri 9.02.2024 200.000,00
Görele, Keşap ve Merkez Yerleşkelerindeki Bakım, Onarım İşler 28.06.2024 200.000,00
Güre Yerleşkesi Spor Bilimleri Fakültesi Arkasında Bulunan Teras Kısmın Kenarına İhata Duvarı ve Üzerine Korkuluk Yapılması İşi 4.10.2024 200.000,00
Gazipaşa Yerleşkesi B Kapı Araç Girişine Demir Kapı Yapılması ve Güre Yerleşkesi Bakım, Onarım İşleri 21.05.2024 130.000,00
Güre Yerleşkesindeki Sağlık Hizmetleri MYO Önündeki Tretuvar Üzerindeki Kaplamanın Yenilenmesi ve İİBF Binası Arka Girişe Sundurma Merdiven Yapılması İşi 29.03.2024 200.000,00
Piraziz Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlık Binası ve Espiye Meslek Yüksekokulu Derslik Binası Çatılarındaki Bakım, Onarım İşleri 5.03.2024 200.000,00
Gazipaşa Yerleşkesindeki Tıp Fakültesi Dekanlık Binasının Fırtına Sebebiyle Acılan Çatı Kaplaması Tamirat İşi 2.01.2024 120.000,00
Güre Yerleşkesi Betonarme İstinat Duvarlarında Bakım Onarım Yapılması İşi 29.03.2024 200.000,00
GRÜ Güre ve Gazipaşa Yerleşkesi Çevre Düzenleme ve Altyapı İmalatları Yapılması İşi 24.07.2024 204.000,00
GRÜ Eğitim Fak. Binaları Ortak Alanda Engelli Rampası Yapılması İşi 14.06.2024 125.400,00
GRÜ Merkez Yerleşkelerinde Yapılacak Projeler İçin Harita Hizmeti Alım İşi 15.05.2024 195.000,00
Güre Yerleşkesi Betonarme İstinat Duvarlarında Bakım Onarım Yapılması İşi 29.03.2024 200.000,00
Güre Yerleşkesi Çamlık Lojmanlar Bölgesi İle Isı Merkezi Arasında Bulunan Alanda Saha Tanzimi Yapılması İşi 22.02.2024 205.200,00
Güre Yerleşkesi Çamlık Lojmanlar Bölgesi ile Isı Merkezi Arasında Bulunan Alanda Saha Tanzimi Yapılması İşi 16.05.2024 204.000,00
GRÜ Muhtelif Yerleşkelerde Yapılacak Peyzaj Çalışmaları İçin Toprak, Kum Temin Edilmesi ve Saha Tanzimi Yapılması İşi 11.03.2024 203.300,00
GRÜ Muhtelif Peyzaj Düzenlemelerinde Kullanılmak Üzere Bahçe Toprağı ve Dere Kumu Temin Edilmesi ve Saha Tanzimi Yapılması İşi 19.02.2024 204.000,00
Üniversitemize Bağlı Birimlerde Bulunan Kazan Dairelerinde Muhtelif Bakım Onarım İşleri 29.02.2024 57.000,00
Muhtelif Birimlerde Bulunan Yerlerin Yapım İşleri 1.08.2024 166.665,00
Giresun Üniversitesi Birimlerinde Bulunan Bakım Onarım İşleri 11.06.2024 200.000,00
Giresun Üniversitesi muhtelif yerlerinde bulunan bakım onarım ve yapım işi 3.04.2024 206.000,00
Üniversitemiz Çamlık Lojmanları Bölgesinde Saç Kapak Yapılması İşi 8.08.2024 60.000,00
Çamlık Lojmanları Bölgesindeki Ferfoıje Korkuluk ve Merdiven Yapılması İşleri 1.05.2024 96.000,00
Piraziz Yerleşkesi ve Güre Yerleşkesindeki Gerekli Bakım, Onarım İşleri 26.03.2024 160.000,00
Gazipaşa ve Güre Yerleşkesindeki Gerekli Bakım, Onarım İşleri 22.02.2024 120.000,00
Güre Yerleşkesindeki Merkez Kütüphane Binası ve Çamlık Lojmanları Binaları Bakım, Onarım ve Tamirat İşi 8.11.2024 22.000,00
Muhtelif Alanlarda Projeksiyon ve Aydınlatma Bakım Onarım İşi 19.12.2024 13.955,00
Üniversitemizde bulunan Yangın Alarm Sistemi bakım ve onarım işi 22.11.2024 204.000,00
Gazi Paşa Yerleşkesi C Kapıda bulunan girişe turnike bariyer ve araç geçiş sistemi 18.10.2024 100.000,00
Espiye Meslek Yüksek Okulu Elektrik Topraklama Altyapısı Yapım İşi 7.08.2024 84.000,00
Güre Yerleşkesi ve ilçe birimlerimde bulunan arızaların yapım işi 1.08.2024 203.000,00
Güre yerleşkesi ve Gazi Paşa yerleşkesinde bulunan yapım işleri 28.06.2024 200.591,00
Giresun Üniversitesi birimlerinde oluşan arızalar ve yapım işi talepleri işi 16.05.2024 146.600,00
Muhtelif yerlerde olan elektrik arızalarının giderilmesi işi ve yapım işi 3.04.2024 192.500,00
Muhtelif Birimlerde oluşan arızaların giderilme işi ve yapım işi 4.03.2024 166.666,00

Bu itibarla, yıl içerisinde gerçekleştirilecek hizmet ve yapım işlerinin bir program ve öngörü dahilinde hesaplanarak ihale yöntemiyle görülmesi gerekmektedir.