|
ÖZET: Acil olmayan ihtiyaçların avans ödemesiyle karşılanması ve ihale mevzuatına uyulmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Denetim sonucunda, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin, avans verilmesini gerektiren koşullar oluşmadığı halde alımlar için avans ödemesi gerçekleştirdiği ve bu süreçte ihale mevzuatına riayet etmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35. maddesi, avans ödemelerinin yalnızca belirli şartlar altında ve istisnai durumlarda yapılabileceğini belirtmektedir.
Avans ödemeleri, yalnızca ivedi veya zorunlu giderler için geçerli olup, bu giderlerin karşılanmaması durumunda kamu hizmetinin aksamaması gerekmektedir. Ancak, denetim bulgularında, kırtasiye malzemesi gibi acil olmayan alımlar için avans ödemesi yapıldığı ve bu alımlarda ihale mevzuatına uyulmadığı görülmüştür. Bu durum, harcamaların ön mali kontrol ve diğer denetim süreçlerinden muaf tutulmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, ön ödeme yöntemiyle gerçekleştirilen işlemlerde, ilgili mevzuat hükümlerine kesinlikle uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. İdare, bu bulgular doğrultusunda gerekli uyarıları yapmış ve mevzuata uygun hareket etme gerekliliğini ifade etmiştir. |
BULGU: Acil Olmayan İhtiyaçların Avans Şeklinde Ödeme ile Gerçekleştirilmesi ve Bu İhtiyaçlar Karşılanırken İhale Mevzuatı Hükümlerine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından avans verilmesini gerektiren şartlar oluşmadığı halde alımlar için avans verilerek ödeme gerçekleştirildiği ve bu harcamalarda ihale mevzuatı hükümlerine uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön Ödeme” başlıklı 35’inci maddesinin birinci fıkrasında; harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği, verilecek avansın üst sınırlarının merkezî yönetim bütçe kanununda gösterileceği hükmü yer almaktadır.
Buna göre, avans şeklinde ödeme istisnai ve belli şartlarda kullanılması gereken bir ödeme yöntemi olup, sürekli bir ödeme yöntemi değildir. Giderin ilgili kanunlarda öngörülmüş olması, gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi ve zorunlu bir gider olması, ilgili bütçe tertibinde yeterli ödeneğin olması durumunda avans şeklinde ödeme gerçekleştirilebilir. Bir giderin ivedi ve zorunlu olarak değerlendirilebilmesi için ihtiyacın giderilmemesi durumunda kamu hizmetinin aksaması gerekmektedir. Bu ödeme yönteminin ivedi ve zorunlu olmayan giderler için de kullanılması harcamaların ön mali kontrol ve diğer kontrollere tabi tutulmadan yapılmasına sebep olacaktır.
Ayrıca, avans verilmesi için gerekli şartlar oluşmuş olsa bile, ihtiyacın idarenin tabi olduğu ihale mevzuatı hükümlerine göre karşılanması, gider gerçekleştirildiğinde süresi içerisinde avans mahsubunun yapılması ve alım yöntemine göre kanıtlayıcı evrakların düzenlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderlerden olmadığı halde, kırtasiye malzemesi, masa örtüsü, toner, klasör vb. alımlara ilişkin giderlerin avans şeklinde ödeme ile karşılandığı ve bu alımlarda ihale mevzuatı hükümlerine uyulmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli uyarıların yapıldığı, ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, ön ödeme suretiyle yapılan işlemlerde ilgili mevzuat hükümlerine uyulması gerekmektedir.