ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin açılış yevmiyesi kayıtlarında bazı hesapların hem borç hem de alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, mali yılın başlangıcında açılış bilançosunun düzenlenmesi ve bu bilanço ile ilgili hesapların doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, “1” numaralı yevmiyede bazı hesapların muhasebe kurallarına aykırı olarak hem borç hem de alacak kaydı içerdiği görülmüştür.

Özellikle, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nın 5.416.766,90 TL alacak kaydetmesi ve 252 Binalar Hesabı’nın 992.254,86 TL alacak kaydetmesi dikkat çekmektedir. Açılış kaydında, borç olarak işlem görmesi gereken hesapların alacak, alacak olarak işlem görmesi gereken hesapların ise borç kaydı yapmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, muhasebe kayıtlarının doğruluğu ve geçerliliği açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir.

BULGU: Açılış Yevmiyesinde Bazı Hesapların Borçlu ve Alacaklı Çalışması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

2024 yılı açılış yevmiyesi kayıtlarında yer alan bazı hesaplara aynı anda hem borç hem de alacak kaydı yapıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinin beşinci fıkrasında; malî yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenleneceği, açılış bilançosundaki tutarların “1” yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedileceği belirtilmektedir.

Aynı Yönetmelik’in “Dönem başı işlemleri” başlıklı 481’inci maddesinde ise; mali yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarların alacak kaydı yapılarak, alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarların ise borç kaydı yapılarak bir sonraki dönemin başlatılacağı ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede; açılış kaydına ilişkin “1” numaralı yevmiyede bazı hesaplara muhasebe tekniğine aykırı olarak hem borç hem de alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Açılış yevmiyesinde borç çalışması gereken 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nın aynı zamanda 5.416.766,90 TL alacak, 252 Binalar Hesabı’nın ise aynı zamanda 992.254.86 TL alacak çalıştığı görülmüştür.

Açılış kaydına ilişkin olarak “1” numaralı yevmiyede, borç olarak çalışması gereken hesapların alacak, alacak çalışması gereken hesapların borç çalıştırılmaması gerekmektedir.