|
ÖZET: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un uygulanması sürecinde, belediyelerin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetleyecek bir kontrol mekanizmasının oluşturulmadığı belirlenmiştir. 6306 sayılı Kanun’un 7. maddesi, belediyelerin yıllık bütçelerinin yüzde beşini ve Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80. maddesi uyarınca elde edilen harç gelirlerinin yüzde ellisini dönüşüm projelerine ayırmalarını zorunlu kılmaktadır. Ancak, bu yükümlülüklerin takibi için gerekli denetim sisteminin eksikliği, uygulamaların etkinliğini olumsuz etkilemektedir.
Yapılan incelemeler, 2018, 2019 ve 2020 yıllarındaki Sayıştay Denetim Raporlarında da benzer tespitlerin yapıldığını göstermektedir. Bu durum, belediyelerin belirlenen kaynakları doğru bir şekilde kullanıp kullanmadığını denetlemeyi zorlaştırmakta ve kanunun amaçlarına uygun uygulamaların gerçekleştirilmesini engellemektedir. Kontrol mekanizmalarının eksikliği, dönüşüm projelerinin finansmanında yaşanabilecek sorunlara yol açabilir. Sonuç olarak, 6306 sayılı Kanun’un öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirilmesi için etkili bir denetim sisteminin kurulması, hem belediyelerin kaynaklarının doğru kullanımı hem de afet riski altındaki alanların dönüşüm sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Uygulamada Bulunan Belediyelerin Yükümlülüklerine İlişkin Kontrol Mekanizmasının Kurulmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında uygulama yapan belediyelerin, Kanun’un 7’nci maddesinde hüküm altına alınan yükümlülüklerini, yerine getirip getirmediklerinin takip edilmediği ve bunu sağlamaya yönelik bir kontrol mekanizmasının kurulmadığı tespit edilmiştir.
6306 sayılı Kanun’un “Dönüşüm gelirleri” başlıklı 7’nci maddesinin sekizinci fıkrasında, Kanun kapsamında uygulamada bulunacak olan belediyelerin, yatırıma ilişkin yıllık bütçelerinin yüzde beşi ile 26.05.1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80’inci maddesi uyarınca tahsil edilen harç gelirlerinin yüzde ellisini, Kanun’da öngörülen uygulamalara ayırmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır. Anılan maddenin devam eden on üçüncü fıkrasında, 7’nci maddede öngörülen gelirlerin 6306 sayılı Kanun’un amaçları dışında kullanılamayacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 6306 sayılı Kanun kapsamında uygulama yapan belediyelerin, Kanun’un 7’nci maddesinde hüküm altına alınan yükümlülüklerini, yerine getirip getirmediklerinin takip edilmediği ve bunu sağlamaya yönelik bir kontrol mekanizmasının kurulmadığı görülmüştür.
Bulguda yer verilen tespitlere 2018, 2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da değinilmiş olup söz konusu hususlar hakkında herhangi bir gelişme kaydedilmediği görülmektedir. Gerekli kontrol mekanizmalarının kurulmamasının, belediyelerin yatırıma ilişkin yıllık bütçelerinin yüzde beşi ile tahsil edilen harç gelirlerinin yüzde ellisinin, Kanun’da öngörülen uygulamalara ayrılıp ayrılmadığının takibinin yapılmasını zorlaştırdığı değerlendirilmektedir.