|
ÖZET: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesine İlişkin Dönüşüm Gelirleri Payının Ayrılmaması konulu 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, büyükşehir belediyesinin dönüşüm gelirlerine dair yatırım bütçesi ve imar harçlarından gerekli payı ayırmadığını ortaya koymuştur. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 1. maddesi, bu yasanın amacını afet riski taşıyan alanların ve riskli yapıların iyileştirilmesi olarak tanımlamaktadır. Ayrıca, 7. maddenin sekizinci fıkrası, belediyelerin yıllık bütçelerinin %5’ini ve imar harçlarının %50’sini dönüşüm projelerine ayırmalarını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan denetim sonucunda, belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak yatırım bütçesinden ve imar harçlarından dönüşüm gelirleri için herhangi bir pay ayrılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, dönüşüm gelirleri payının ayrılması için gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Bu durum, idarenin her yıl yatırım bütçesinin %5’ini ve imar harç gelirlerinin toplamının %50’sini dönüşüm gelirleri olarak ayırma yükümlülüğünü vurgulamaktadır. |
BULGU: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesine İlişkin Dönüşüm Gelirleri Payının Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından dönüşüm gelirlerine ilişkin yatırım bütçesinden ve imar harçlarından bir pay ayrılmadığı görülmüştür.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; bu Kanun’un amacının; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Dönüşüm Gelirleri” başlıklı 7’nci maddesinin sekizinci fıkrasında;
“Bu Kanun kapsamında uygulamada bulunacak olan belediyeler, yatırıma ilişkin yıllık bütçelerinin yüzde beşi ile 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 80 inci maddesi uyarınca tahsil edilen harç gelirlerinin yüzde ellisini, bu Kanunda öngörülen uygulamalara ayırmak zorundadır.” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; yıllık yatırım bütçesinden %5 oranında, imarla ilgili harçlardan (parselasyon harcı, ifraz ve tevhit harcı, plan ve proje tasdik harcı, zemin açma izni ve toprak hafriyatı harcı, yapı kullanma izin harcı) ise %50 oranında pay ayrılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; yatırım bütçesinden ve imar harçlarından, dönüşüm gelirlerine ilişkin bir pay ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; dönüşüm gelirleri payının ayrılması için gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla, İdarenin her yıl yatırım bütçesinin %5’i ile imar harç gelirleri toplamının %50’sini dönüşüm gelirleri adı altında ayırması gerekmektedir.