|
ÖZET: Aile cüzdanı alımlarının belediye muhasebe kayıtlarında izlenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında detaylandırılmıştır. Büyükşehir İlçe Belediyesi Mal Müdürlüğü tarafından alınan aile cüzdanı bedellerinin, idarenin bütçesinden karşılandığı ve bu cüzdanların satışından elde edilen gelirlerin belediye bütçesine kaydedildiği belirlenmiştir. Evlendirme Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, evlendirme memurlarının aile cüzdanı düzenleme görevini ve bu cüzdanların mal sandıklarından nasıl alınacağını düzenlemektedir.
Yönetmelik gereğince, aile cüzdanları belediye personeli tarafından zimmetle alınmakta ve satışları sırasında tahsil edilen bedellerin belirli sürelerde ilgili mal müdürlüğüne yatırılması zorunluluğu bulunmaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, değerli kâğıtlar arasında yer alan aile cüzdanlarının, yetkili memurlar tarafından zimmetle teslim alınması ve satılması gereken işlemler, belediyenin muhasebe kayıtlarıyla ilişkilendirilmemelidir. Sonuç olarak, aile cüzdanı alım ve satış işlemlerinin, belediyenin muhasebe sistemine dahil edilmediği, bu işlemlerin yalnızca yetkili memurlar aracılığıyla yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin aile cüzdanlarının alım ve satımına dair herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığını göstermektedir. |
BULGU: Aile Cüzdanı Alımlarının Belediye Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mal Müdürlüğünden alınan aile cüzdanı bedellerinin İdarenin bütçesinden ödenmesi ve bunların satışı sonucu tahsil edilen tutarların gelir kaydedilmesi suretiyle aile cüzdanı ile ilgili parasal işlemlerin İdare hesaplarında takip edildiği görülmüştür.
07.11.1985 tarihli ve 18921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85/9747 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Evlendirme Yönetmeliği’nin “Evlendirme memurluğunun görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde; evlendirme memurlarına aile cüzdanı düzenleme görevi verilmiş olup belediye personeli arasından görevlendirilen evlendirme memurlarının belediye başkanına karşı sorumlu oldukları düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Aile cüzdanlarının mal sandıklarından alınması” başlıklı 54’üncü maddesinde; aile cüzdanlarının il ve ilçe mal sandıklarınca evlendirme memurlarına kredili olarak verileceği, bu cüzdanların zimmetle verilmesi ve bedelinin tahsili hususlarında Devlet Muhasebesi Muamelat ve Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu hüküm ile hem muhasebe yönetmeliklerine atıf yapılmış hem de aile cüzdanlarının ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe müdürlüğünce belediye tarafından görevlendirilecek yetkili memurlara zimmetle verilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Değerli kâğıtlara ilişkin işlemler” başlıklı 498’inci maddesine göre; değerli kâğıtlar kapsamında olan aile cüzdanları yetkili memurlara, satıldıkça bedeli teslim edilmek üzere zimmetle verilir. Aynı maddenin devamındaki hükme göre ise yetkili memurlar, muhasebe birimlerinden zimmetle aldıkları değerli kâğıtların satış hasılatını en çok on beş günde bir ve her halde mali yılın son iş gününde ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırmak zorundadırlar. Anılan mevzuat hükümleri kapsamında, aile cüzdanlarının Belediyenin yetkili memurları tarafından mal müdürlüğünden zimmetle ve bedelsiz alınacağı, söz konusu cüzdanlar satıldıkça tahsil edilen tutarların mevzuatta belirlenen sürelerde ilgili mal müdürlüğüne yine yetkili memurlar tarafından yatırılması gerektiği anlaşıldığından Belediyenin aile cüzdanlarının satın alınması, satılması ve muhasebeleştirilmesi ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü olmadığı değerlendirilmektedir
Yapılan inceleme sonucunda, aile cüzdanı bedellerinin İdarenin bütçesinden karşılandığı, cüzdanların ilgililere satışı yapıldıkça tahsil edilen tutarların Belediye bütçesine gelir kaydedildiği ve bunlara ilişkin işlemlerin Belediye muhasebe kayıtlarında izlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, değerli kâğıt niteliğini haiz aile cüzdanlarına ilişkin yetkili memur eliyle gerçekleşen teslim işlemlerinin zimmetle yapılması, cüzdanların alım ve satışına ilişkin işlemlerin İdarenin muhasebe kayıtları ile ilişkilendirilmemesi gerekmektedir.