|
ÖZET: Aile cüzdanı alımlarının belediye muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerektiği iddiası, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ele alınmıştır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri için, aile cüzdanları için tahsil edilen bedellerin belediye hesaplarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, bu alım bedellerinin bütçeden ödenmesi ve satış sonrası tahsil edilen tutarların belediye gelirleri arasında gösterilmesi tespit edilmiştir. Evlendirme Yönetmeliği, evlendirme memurlarına aile cüzdanı düzenleme yetkisi vermekte ve bu cüzdanların mal müdürlüklerinden zimmetle alınmasını öngörmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, aile cüzdanları değerli kâğıtlar kapsamında değerlendirilmekte ve yetkili memurlar tarafından zimmetle verilmelidir. Bu memurlar, cüzdanların satışından elde edilen gelirleri belirli süreler içinde ilgili mal müdürlüğüne yatırmak zorundadır. Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin aile cüzdanlarının alım, satım ve muhafaza işlemleriyle ilgili herhangi bir yükümlülüğü olmadığı sonucuna varılmıştır. Denetim bulguları üzerine, idare bu hususa katıldığını ve aile cüzdanı alımlarının belediye muhasebe kayıtlarında takip edilmeyeceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, aile cüzdanlarının teslim işlemlerinin zimmetle yapılması ve bu işlemlerin belediye muhasebe kayıtlarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Aile Cüzdanı Alımlarının Belediye Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Mal Müdürlüğünden alınan aile cüzdanları için tahsil edilen bedellerin hiçbir şekilde Belediye hesapları ile ilişkilendirilmemesi gerektiği halde alım bedellerinin bütçeden ödenmesi ve bunların satışı sonucu tahsil edilen tutarların bütçeye gelir kaydedilmesi suretiyle Belediye hesaplarında takip edildiği görülmüştür.
Evlendirme Yönetmeliği’nin “Evlendirme memurluğunun görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde; evlendirme memurlarına aile cüzdanı düzenleme görevi verilmiş olup belediye personeli arasından görevlendirilen evlendirme memurlarının belediye başkanına karşı sorumlu oldukları düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Aile cüzdanlarının mal sandıklarından alınması” başlıklı 54’üncü maddesinde; aile cüzdanlarının il ve ilçe mal sandıklarınca evlendirme memurlarına kredili olarak verileceği, bu cüzdanların zimmetle verilmesi ve bedelinin tahsili hususlarında Devlet Muhasebesi Muamelat ve Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu hüküm ile hem muhasebe yönetmeliklerine atıf yapılmış hem de aile cüzdanlarının ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe müdürlüğünce belediye tarafından görevlendirilecek yetkili memurlara zimmetle verilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Değerli kâğıtlara ilişkin işlemler” başlıklı 498’inci maddesine göre; değerli kâğıtlar kapsamında olan aile cüzdanları yetkili memurlara, satıldıkça bedeli teslim edilmek üzere zimmetle verilir. Aynı maddenin devamındaki hükme göre ise yetkili memurlar, muhasebe birimlerinden zimmetle aldıkları değerli kâğıtların satış hasılatını en çok on beş günde bir ve her halde mali yılın son iş gününde ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırmak zorundadırlar.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; aile cüzdanlarının Belediyenin yetkili memurları tarafından mal müdürlüğünden zimmetle ve bedelsiz alınacağı, söz konusu cüzdanlar satıldıkça tahsil edilen tutarların mevzuatta belirlenen sürelerde ilgili mal müdürlüğüne yine yetkili memurlar tarafından yatırılması gerektiği anlaşıldığından Belediyenin aile cüzdanlarının satın alınması, satılması, muhafaza edilmesi ve muhasebeleştirilmesi ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü olmadığı değerlendirilmektedir.
Yapılan incelemede, aile cüzdanı bedellerinin Belediye bütçesinden karşılandığı, cüzdanların ilgililere satışı yapıldıkça tahsil edilen tutarların Belediye bütçesine gelir kaydedildiği ve bunlara ilişkin işlemlerin Belediye muhasebe kayıtlarında izlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve aile cüzdanı alımlarının Belediye muhasebe kayıtlarında takip edilmeyeceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, değerli kâğıt niteliğini haiz aile cüzdanlarına ilişkin yetkili memur eliyle gerçekleşen teslim işlemlerinin zimmetle yapılması, cüzdanların alım ve satışına ilişkin işlemlerin Belediyenin muhasebe kayıtları ile ilişkilendirilmemesi gerekmektedir.