|
ÖZET: Aile cüzdanı alımlarının belediye muhasebe kayıtlarında izlenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporları çerçevesinde incelenmiştir. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, aile cüzdanı bedellerini kendi bütçelerinden ödeyerek, bu cüzdanların satışından elde edilen gelirleri de belediye bütçesine kaydetmektedir. Evlendirme Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, evlendirme memurlarının aile cüzdanı düzenleme görevini ve bu cüzdanların nasıl temin edileceğini belirlemektedir. Aile cüzdanları, mal müdürlükleri aracılığıyla evlendirme memurlarına zimmetle verilirken, bu süreçte Devlet Muhasebesi Muamelat ve Genel Yönetmelik hükümleri geçerlidir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin değerli kâğıtlarla ilgili düzenlemeleri, aile cüzdanlarının yetkili memurlara zimmetle verilmesini ve satış hasılatının belirli süreler içinde ilgili muhasebe birimlerine yatırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede, aile cüzdanlarının belediye tarafından satın alınması, satılması ve muhasebeleştirilmesi süreçlerinde belediyenin herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, aile cüzdanı bedellerinin belediye bütçesinden karşılandığı ve satışlardan elde edilen gelirlerin kaydedildiği tespit edilmiştir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve aile cüzdanı alımlarının ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, aile cüzdanlarının mal müdürlüğünden zimmetle alınması ve satış gelirlerinin zamanında yatırılması gerekmektedir. |
BULGU: Aile Cüzdanı Alımlarının Belediye Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Mal Müdürlüğünden alınan aile cüzdanı bedellerinin Belediye bütçesinden ödenmesi ve bunların satışı sonucu tahsil edilen tutarların Belediye bütçesine gelir kaydedilmesi suretiyle aile cüzdanı ile ilgili parasal işlemlerin Belediye hesaplarında takip edildiği görülmüştür.
Evlendirme Yönetmeliği’nin “Evlendirme Memurluğunun Görev, Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde; evlendirme memurlarına aile cüzdanı düzenleme görevi verilmiş olup belediye personeli arasından görevlendirilen evlendirme memurlarının nüfus müdürlerine ve belediye başkanına karşı sorumlu oldukları düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Aile Cüzdanlarının Mal Sandıklarından Alınması” başlıklı 54’üncü maddesinde; aile cüzdanlarının il ve ilçe mal sandıklarınca evlendirme memurlarına kredili olarak verileceği, bu cüzdanların zimmetle verilmesi ve bedelinin tahsili hususlarında Devlet Muhasebesi Muamelat ve Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Bu hüküm ile hem muhasebe yönetmeliklerine atıf yapılmış hem de aile cüzdanlarının ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe müdürlüğünce belediye tarafından görevlendirilecek yetkili memurlara zimmetle verilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Değerli kâğıtlara ilişkin işlemler” başlıklı 498’inci maddesine göre; değerli kâğıtlar kapsamında olan aile cüzdanları yetkili memurlara, satıldıkça bedeli teslim edilmek üzere zimmetle verilir. Aynı maddenin devamındaki hükme göre ise yetkili memurlar, muhasebe birimlerinden zimmetle aldıkları değerli kâğıtların satış hasılatını en çok on beş günde bir ve her halde mali yılın son iş gününde ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırmak zorundadırlar.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; aile cüzdanlarının Belediyenin yetkili memurları tarafından mal müdürlüğünden zimmetle ve bedelsiz alınacağı, söz konusu cüzdanlar satıldıkça tahsil edilen tutarların mevzuatta belirlenen sürelerde ilgili mal müdürlüğüne yine yetkili memurlar tarafından yatırılması gerektiği anlaşıldığından Belediyenin aile cüzdanlarının satın alınması, satılması, muhafaza edilmesi ve muhasebeleştirilmesi ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü olmadığı değerlendirilmektedir.
Yapılan incelemede, aile cüzdanı bedellerinin Belediye bütçesinden karşılandığı, cüzdanların ilgililere satışı yapıldıkça tahsil edilen tutarların Belediye bütçesine gelir kaydedildiği ve bunlara ilişkin işlemlerin Belediye muhasebe kayıtlarında izlendiği tespit edilmiştir.
İdare cevabında, bulguya iştirak etmiş olup aile cüzdanı alımlarının, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmasının sağlanacağını belirtmiştir.
Sonuç olarak, aile cüzdanlarının Belediyenin yetkili memurları tarafından mal müdürlüğünden zimmetle ve bedelsiz alınması, söz konusu cüzdanlar satıldıkça tahsil edilen tutarların mevzuatta belirlenen sürelerde ilgili mal müdürlüğüne yine yetkili memurlar tarafından yatırılması sağlanmalıdır.