BULGU: Ajansın Diğer Kurum ve Kuruluşlar ile Geliştirdiği İşbirliklerinde Katkısallık İlkesinin Göz Önünde Bulundurulmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Kalkınma Ajansı

Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansının diğer kurum ve kuruluşlar ile geliştirdiği işbirliklerinde; katkısallık ilkesinin göz önünde bulundurulmadığı anlaşılmıştır.
15.7.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 184 üncü maddesinde; kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen politikalarla uyumlu olarak bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, gelişmenin sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, Kalkınma Ajanslarının görevleri arasında tanımlanmıştır. Madde metninden anlaşılacağı üzere, kalkınma ajansları bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, kamu ve özel kesim ile sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek üzere oluşturulmuştur.
Kalkınma ajanslarının ilgili mevzuatla tanınan görevlerinin yürütülmesi sırasında diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği yapması önemli olmakla birlikte bu iş birliği faaliyetlerinin bölge planlarında belirlenmiş olan öncelikler, çalışma programlarında belirlenen faaliyetler ile uyumlu olması ve Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi esastır. Gerçekleştirilen tüm iş ve işlemlerin, katkısallık ilkesi çerçevesinde sonuç odaklı programlar ile tamamlayıcılığı gözetilerek kurgulanması, Ajansın faaliyetleri yönünden bütünlük arz etmesi ve bir destek programı ile ilişkilendirilmeksizin herhangi bir kurum ve kuruluş lehine avantaj sağlayacak nitelikte olmaması beklenir.
Diğer kurum ve kuruluşlar ile geliştirilecek iş birliklerinin, katkısallık ilkesi göz önünde bulundurularak tasarlanması kamu kaynağının etkin ve verimli kullanılması yönünden ele alınması gereken bir husustur. Yani geliştirilen işbirliğinin Ajans desteklerinden beklenen, amaçlanan net değişikliklere hizmet etme derecesi önem arz etmektedir. Bu nedenle başka kurum ve kuruluşlarla geliştirilen işbirlikleri çerçevesinde sadece veya ağırlıklı olarak sponsorluk, organizasyon desteği, nakliye, yemek, yarışma ödülü, seyahat ve konaklama giderlerinin finansmanı vb. faaliyetlerin bu kapsamda değerlendirilmesi güç olduğundan, bu tür iş birlikleri kapsamında sağlanacak desteğin doğrudan içeriğe ilişkin olması ve faaliyet veya projenin çıktıları ile somut ilişkisinin kurulması gerekmektedir.
Ajans tarafından Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği kapsamında tanımlanamayan, Ajansın plan ve program amaçlarına katkısı belirsiz ve gerekçelendirilmesi güç olan bu türden destek uygulamalarının istisna sayılamayacak çoklukta olmasının, Ajansa özgülenen kamu kaynağının verimsiz kullanılmasına neden olacağı değerlendirilmektedir.
Ajansın diğer kurum ve kuruluşlar ile geliştirdiği işbirlikleri kapsamında desteklenecek projelerin bölgesel gelişme ve kalkınmaya katkı sağlayacak nitelikte olmasına özen gösterilmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı’nın diğer kurum ve kuruluşlarla geliştirdiği işbirliklerinde katkısallık ilkesinin dikkate alınmadığını ortaya koymuştur. Kamu, özel sektör ve sivil toplum arasındaki işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne göre, ajansların bu işbirliklerini bölgesel gelişme ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda yürütmesi gerekmektedir. Ayrıca, desteklenen projelerin somut çıktılarla ilişkilendirilmesi ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından dikkatli bir şekilde tasarlanması önem arz etmektedir.