|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin akaryakıt alım ihalelerine ilişkin önemli bulgular sunmaktadır. İhaleleri üstlenen yüklenicilerin sunduğu test raporlarının, teknik şartnamede belirtilen tüm ölçütleri karşılamadığı tespit edilmiştir. Özellikle, bazı test raporlarının, bu raporları düzenleyen laboratuvarların gerekli akreditasyonlara sahip olmaması nedeniyle eksik bilgi içerdiği görülmüştür. Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik’in eki Tablo-1’de yer alan yakıt özellikleri ile birlikte, belediyenin belirlediği ilave kriterlerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, benzin ve motorin alımlarına ilişkin analiz raporlarının, yalnızca Yönetmelik eki Tablo-1’deki özellikleri kapsadığı, ancak teknik şartnamede belirtilen ek özellikler hakkında bilgi sunulmadığı belirlenmiştir. Motorin alımında, yüklenicinin sunduğu raporların bir kısmının, doğrudan rafineriden temin edildiği, diğerlerinin ise farklı bir dağıtım şirketinden alındığı anlaşılmaktadır. Ancak, bu raporların da teknik şartnamede belirtilen tüm spesifikasyon değerlerini içermediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, akaryakıt alım şartnamelerinde öngörülen özelliklerin, yükleniciler tarafından sunulan analiz raporlarında yer alıp almadığının dikkatlice kontrol edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, alınan ürünlerin teknik şartnamelere uygunluğunun belirlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Akaryakıt Alımlarında Yakıtın Test Raporlarının Teknik Şartnamedeki Ölçütlerin Tamamını Test Etmeye Yetkili Olmayan Test Şirketi Tarafından Düzenlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin 2024 yılı için yapmış olduğu akaryakıt alım ihalelerini üstlenen yüklenicilerin teknik şartname gereklerini karşılamaya yönelik olarak akaryakıtın test raporlarını sunduğu, ancak test raporlarının bir kısmında, bu testi yapan şirketin teknik şartnamede belirtilen kriterlerin tamamı için yetkili olmaması sebebiyle teknik şartnamedeki kriterlerin tamamı için istenen değerin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin bilgi bulunmadığı görülmüştür.
Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik’in eki Tablo- 1’de yakıt türlerine göre aranan özellikler listelenmiştir. Belediyenin ihalesini yapmış olduğu benzin ve motorin alım ihalelerine ilişkin teknik şartnamelerde Yönetmelik eki Tablo-1’de belirtilenler yanında ilave özellikler belirlenmiştir.
2023 yılında yapılan benzin ve motorinle 2024 yılında yapılan motorin alım ihalelerine ilişkin teknik şartnamelerin Sevkiyat ve Teslimat başlıklı farklı maddelerinde; alınacak benzin/motorinin ürün spesifikasyon tablolarında belirtilen minimum değerleri sağlayacağı ve bununla ilgili olarak yüklenici tarafından teslimatı yapılan her tanker yakıt için ayrı ayrı, TÜRKAK tarafından akredite edilen bir laboratuvardan alınan analiz raporu düzenlenerek belediye yetkililerine teslim edileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemelerde, alınan yakıtlardan benzin için getirilen analiz raporlarının Yönetmelik eki Tablo-1’de belirtilen özellikleri kapsadığı fakat teknik şartnamenin ürün spesifikasyon tablosunda Tablo-1’e ilave olarak belirlenen özellikler için herhangi bir bilgi içermediği görülmüştür.
Motorinle ilgili olarak yapılan inceleme, 2 farklı rapor üstünden yapılmıştır. İlkinde yüklenici teknik şartname gereği sunması gereken raporları rafineriden temin etmiştir. Bu şekilde sunulan raporlar işe ilişkin teknik şartname gereklerini karşılamaktadır. Sunulan diğer raporlarsa yüklenicinin, rafineriyle doğrudan boru hattı bağlantısı bulunduğunu belirttiği ve idarenin de onayladığı başka bir dağıtım şirketinden temin edilen yakıt için sunulan analiz raporlarıdır. Bu şekilde sunulan analiz raporlarının benzin için sunulan analiz raporlarındaki gibi Yönetmelik eki Tablo-1’de belirtilen özellikleri kapsadığı fakat işe ilişkin teknik şartnamenin ürün spesifikasyon tablolarında Tablo-1’e ilave olarak belirlenen özellikler için herhangi bir bilgi ihtiva etmediği görülmüştür.
Bu aşamadan sonra yapılan ek incelemelerde, rafineriden temin edilenler dışında sunulan analiz raporlarını düzenleyen laboratuvarın TÜRKAK tarafından düzenlenen akreditasyon sertifikasındaki akreditasyon kapsamının Yönetmelik eki Tablo-1’de belirlenen özellikleri kapsadığı ve bunlarla sınırlı olduğu görülmüştür. Başka bir ifadeyle akreditasyon sertifikasından hareketle deney laboratuvarının, akaryakıt alım ihalelerine ilişkin teknik şartnamelerde Yönetmelik eki Tablo-1’e ilave olarak belirlenen özellikler için akreditasyonunun olmadığı ve bunun sonucu olarak akreditasyon kapsamı dışındaki bir spesifikasyon değeri için analiz yapmadığı görülmüştür. Bu şartlar altında alınan yakıtların teknik şartnamelerde belirtilen özellikleri karşılayıp karşılamadığıyla ilgili bir sonuca ulaşmak mümkün olmamaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen hususlara iştirak edilerek rafineriden alınan motorinin test raporlarının, teknik şartnamede belirtilen tüm spesifikasyon değerlerine ilişkin veri içerdiği, ancak gerek kurşunsuz benzin alımında gerekse de rafineriyle doğrudan boru bağlantısı bulunan dolum tesisinden yapılan motorin alımındaki test raporlarının teknik şartnamede yer alan tüm spesifikasyon değerlerine ilişkin bilgi içermediği, Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik eki Tablo 1’de istenilen özelliklere ilişkin değerlerin bulunduğu ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, istenilen ürünün alınıp alınmadığının tespiti amacıyla, akaryakıt alımı şartnamelerinde öngörülen ve yüklenicinin de idareye verdiği akaryakıtların taşıması gereken özelliklere ilişkin değerlerin, yükleniciler tarafından sunulan analiz raporlarında yer alıp almadığının kontrol edilmesi gerekmektedir.