|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin akaryakıt alımlarının usulsüz bir şekilde doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Kamu İdaresi tarafından şantiye alanında depolanan benzin ve motorin, Taşınır İşlem Fişi (TİF) düzenlenmeden ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmadan, hakediş ödemeleriyle birlikte doğrudan gider olarak kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür malzemelerin ediniminde belirli kayıt ve izleme süreçlerinin uygulanmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, 2022 yılı içerisinde toplam 16.906.865,01 TL değerinde akaryakıtın, gerekli belgeler olmaksızın giderleştirildiği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, akaryakıt alımlarının 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmesi ve TİF düzenlenerek muhasebe birimine iletilmesi gerekmektedir. Bu süreçlerin ihlali, kamu kaynaklarının yönetiminde ciddi eksiklikler ve usulsüzlükler doğurmakta, dolayısıyla şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini zedelemektedir. Sonuç olarak, akaryakıt alımlarının mevzuata uygun bir şekilde kaydedilmesi, kamu idaresinin mali yönetiminde önemli bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Bu tür uygulamaların düzeltilmesi, mali disiplinin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Akaryakıt Alımlarının İlk Madde ve Malzemeler Hesabı’na Alınmadan Doğrudan Giderleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinde akaryakıt ihtiyaçlarında kullanılmak üzere alınan ve Kamu İdaresi şantiye alanındaki tankerlerde muhafaza edilen benzin ve motorinin taşınır işlem fişi (TİF) düzenlenmeden ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmaksızın hakediş ödemeleriyle birlikte doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde bu hesabın kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ilgili mevzuatı çerçevesinde kabul edilerek teslim alınan taşınırların girişleri ile taşınırların çıkış ve ambarlar arasında devir işlemlerinde, dayanıklı taşınırların niteliklerini değiştiren esaslı onarım ve ilaveler sonucu değer artışlarında, kayıtlara esas olmak üzere TİF düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Yönetmelik’in 13’üncü maddesinin birinci fıkrasında taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedileceği düzenlemesine yer verilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrasında giriş ve çıkış kayıtlarının TİF’e dayanılarak yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede akaryakıt ihtiyaçlarında kullanılmak üzere 2022 yılı içerisinde alınan ve Kamu İdaresi şantiye alanındaki tankerlerde muhafaza edilen toplam 16.906.865,01 TL tutarındaki benzin ve motorinin TİF düzenlenmeden ve 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı kullanılmaksızın akaryakıt hakediş ödemeleriyle birlikte doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Taşıtların ihtiyacı için alınan ve şantiye alanındaki tankerlerde muhafaza edilen akaryakıtların, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde alımların yapıldığı esnada 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı’na alınması ve TİF düzenlenerek kullanıma verilmesi, TİF’lerin üç ayı geçmemek üzere üst yönetici tarafından belirlenen sürede muhasebe birimine gönderilmesi ve bu suretle giderleştirme işleminin yapılması gerekmektedir.