BULGU: Aktif Olarak Kullanılan Lisansların Muhasebe Kayıtlarında Hatalı Görünmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü tarafından temin edilerek aktif olarak kullanılmaya devam edilen lisanslara ilişkin veriler ile muhasebe kayıtları ve mali tablolarda yer alan verilerin uyuşmadığı tespit edilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu Muhasebe Yönetmeliği’nin 97’nci maddesinde, maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunun herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kapsama dâhil kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderlerin kaydı için kullanılacağı belirtilirken bu hesap grubunda yer alan hesap kodları ve adlarına yer verilmiştir.
Yönetmelik’in 98’inci maddesi uyarınca, edinilen maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı ve kayıtlardan çıkarılmasını gerektiren bir durum ortaya çıkması halinde ise muhasebe birimine bildirilerek muhasebe kayıtlarının güncellenmesi gerekmektedir. Ayrıca, bu Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olup hesaplarda yer almayan maddi olmayan duran varlıklardan envanter ve değerlemesi yapılanlar harcama birimi tarafından bildirildikçe, muhasebe birimince ilgili maddi olmayan duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınmalıdır.
Adı geçen Yönetmelik’in 99’uncu maddesinde 260 Haklar Hesabının bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Kurum detaylı mizanı incelendiğinde, bedeli karşılığı veya bağış suretiyle edinilen ve ekonomik değer taşıyan lisansların 260.03 Lisanslar yardımcı hesabında takip edildiği görülmektedir.
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü Yönetim Hizmetleri Daire Başkanlığından Kurumun aktif kullanımında bulunan lisanslara ilişkin veriler alınmış ve yapılan incelemelerde bu verilerde yer alan lisansların Kurum envanterine kaydedildiği sonucuna ulaşılmıştır. Daire Başkanlığından alınan listede yer alan lisansların bedelleri incelendiğinde lisans edinimlerinin toplam maliyetinin 14.135.048.108,94 TL olduğu anlaşılmaktadır. 260.03 Lisanslar yardımcı hesabı ise Kurum mizanında 243.848.356,35 TL olarak görünmektedir. Kaldı ki, 260.03 numaralı hesabın detayı incelendiğinde taşra birimlerinin sahip olduğu lisansların bedellerinin de bu tutara dahil olduğu sonucuna varılmaktadır. İki tutar arasındaki büyük farktan anlaşılacağı üzere Kurum envanterinde bulunan lisanslara ilişkin detaylı bir çalışma yapılması gerekmektedir.
Sonuç itibariyle, Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğünün bir bedel karşılığında temin etmiş olduğu lisanslardan muhasebe kayıtlarında görünmeyenlerin tespit edilerek envanter kayıtlarının yapılması, muhasebe kayıtlarında göründüğü halde Kurumun envanterinde bulunmayan lisansların sebebinin araştırılarak muhasebe kayıtlarının güncellenmesi ve taşra birimlerinde bir bedel karşılığında veya bağış suretiyle temin edilen lisansların muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Sosyal Güvenlik Kurumu’na ait aktif olarak kullanılan lisansların muhasebe kayıtları ile mali tablolarında tutarsızlıklar olduğunu ortaya koymuştur. Kurumun envanterinde yer alan lisansların toplam maliyeti 14.135.048.108,94 TL iken, muhasebe kayıtlarında 260.03 Lisanslar hesabında yalnızca 243.848.356,35 TL görünmektedir. Bu durum, lisansların envanter kayıtlarının güncellenmesi ve muhasebe kayıtlarının doğruluğunun sağlanması gerektiğini göstermektedir. Taşra birimlerinin sahip olduğu lisansların da bu tutara dahil olduğu tespit edilmiştir.