ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bilgisayar yazılımları ve diğer gayri maddi hakların muhasebeleştirilmesinde önemli bir eksikliğe işaret etmektedir. Bu yazılımlar, 260-Haklar Hesabında izlenmesi gereken varlıklar olmasına rağmen, doğrudan 630-Giderler Hesabında giderleştirilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların 260-Haklar Hesabında kaydedilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Yapılan denetimlerde, 2023 yılı içerisinde toplam 415.202,29 TL tutarında bilgisayar yazılımı ve lisans alımı gerçekleştirilmiş, ancak bu tutar 630-Giderler Hesabında doğrudan gider olarak kaydedilmiştir. Kamu idaresi, gelecekte bu tür alımların muhasebeleştirilmesinde 260-Haklar Hesabının kullanılmasına dikkat edileceğini belirtmiştir. Ancak mevcut durum, mali tabloların doğruluğunu etkilemekte ve 260-Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’nda 415.202,29 TL’lik bir eksikliğe yol açmaktadır.

Sonuç olarak, bilgisayar yazılımları ve diğer gayri maddi hakların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi, kamu idaresinin mali raporlarının güvenilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, ilgili mevzuata uygun hareket edilmesi gerekmektedir.

BULGU: Aktifleştirilmesi Gereken Bilgisayar Yazılımları ve Diğer Gayri Maddi Hakların Doğrudan Giderleştirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum

Bilgisayar yazılımlarının ve bazı diğer gayri maddi hakların 260-Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan 630-Giderler Hesabında giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260-Haklar Hesabına ilişkin 194’üncü maddesinde, 260-Haklar Hesabının bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, hesabın işleyişine ilişkin 195’inci maddesinde ise, bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların söz konusu hesaba borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; sahip olana kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler sağlayan bilgisayar yazılımları ve diğer gayri maddi hakların, 260-Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede, 2023 yılı içerisinde 415.202,29 TL tutarında bilgisayar yazılımı ile lisans alımı yapıldığı ve 260-Haklar Hesabında izlenmesi gereken bu tutarların 630- Giderler Hesabında doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, kullanma ve yararlanma niteliğinde olan bilgisayar yazılımı ile diğer gayri maddi hak alımlarının muhasebeleştirilmesinde 260-Haklar Hesabının kullanılmasına özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kullanma ve yararlanma hakkı niteliğinde olan bilgisayar yazılımı ile diğer gayri maddi hak alımlarının doğrudan giderleştirilmesi sonucunda İdarenin 2023 yılı mali tablolarında, 260-Haklar Hesabı ile 268- Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı 415.202,29 TL eksik olarak yer almaktadır.