|
ÖZET: Aldaş A.Ş. ile imzalanan yönetim ve danışmanlık hizmetleri sözleşmesinin süresinin, mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde uzatıldığı tespit edilmiştir. Antalya Su ve Atık Su İdaresi (ASAT) Genel Müdürlüğü, 12.08.1996 tarihinde yapılan sözleşmeyi çeşitli ek protokollerle 2027 yılına kadar uzatmıştır. Bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleriyle çelişmektedir. İlgili kanun, danışmanlık hizmetlerinin belirli usullerle ihale edilmesini gerektirmektedir.
Sözleşmenin ilk olarak 15.05.2007 tarihinde uzatılması, 4734 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra gerçekleşmiştir. Bu süre uzatımları, kamu ihale mevzuatına aykırı olarak, birbirini tamamlayan projeler gerekçe gösterilerek yapılmıştır. Ancak her bir projenin kendi finansman kaynağı ve yönetim süreci olduğu göz önünde bulundurulduğunda, her projenin ayrı değerlendirilmesi ve yönetim hizmetlerinin ihale usulüyle gerçekleştirilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. ASAT Genel Müdürlüğü, Aldaş A.Ş.’nin sunduğu danışmanlık hizmetlerinin entegrasyonunu savunsa da, Sayıştay 6. Dairesi’nin kararları, kamu zararına ilişkin hükümler içermektedir. Bu nedenle, her bir projenin bağımsız olarak ele alınması ve yönetim ile danışmanlık hizmetlerinin 4734 sayılı Kanun’a uygun şekilde ihale edilmesi zorunludur. |
BULGU: Aldaş A.Ş. ile Yapılan Sözleşmenin Süresinin Mevzuat Hükümlerine Aykırı Bir Şekilde Uzatılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin %95 ortağı olduğu Aldaş A.Ş. adlı şirketi ile 12.08.1996 tarihinde imzalamış olduğu yönetim ve danışmanlık hizmetleri sözleşmesinin yönetim kurulu kararları ile 2027 yılına kadar uzatıldığı görülmüştür.
Antalya Su ve Atık Su İdaresi (ASAT) Genel Müdürlüğü; 2560 sayılı İSKİ Kanunu’nun ek 5 ve geçici 10’uncu maddeleri hükümlerine dayanılarak 28.12.1994 tarihli ve 94/6576 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş ve Antalya Büyükşehir Belediyesine bağlı, özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluştur.
Aldaş A.Ş. ise Dünya Bankası ve Avrupa Yatırım Bankası ile imzalanan kredi ikraz anlaşmaları gereğince “Antalya Su ve Atık Su Projesi” kapsamında altyapı yatırımlarının yönetimi ve danışmanlık hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla 09.10.1995 tarihli ve 95/7363 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin (a) fıkrasında; belediyelere bağlı idarelerin, mal ve hizmet alımları ile yapım işleri harcamalarının bu kanun kapsamında olduğu,
“Danışmanlık hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesinde; mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetlerin, danışmanlık hizmet sunucularından alınacağı, bu bölümde yer alan hükümlere uygun olarak sadece belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edileceği, ancak yaklaşık maliyeti 13’üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmetlerinin, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebileceği,
“Başlanmış olan ihaleler” başlıklı geçici 2’nci maddesinde; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ihale edileceği yazılı olarak duyurulmuş veya ilân edilmiş olan işlerin, ilgili olduğu kanun ve usullere göre sonuçlandırılacağı,
“Yürürlük” başlıklı 69’uncu maddesinde; bu Kanunun 53’üncü maddesi ile geçici 1 ve geçici 5’inci maddelerinin yayımı tarihinde, diğer maddelerinin ise 1.1.2003 tarihinde yürürlüğe gireceği,
ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede; ASAT Genel Müdürlüğü ile Aldaş A.Ş. arasında, 12.08.1996 tarihli ve 12 yıl süreli yönetim ve danışma hizmeti sözleşmesi imzalandığı, daha sonraki süreçte;
15.05.2007 tarihli ek protokol ile sözleşme süresinin 12.08.2011 tarihine kadar,
20.06.2011 tarihli ek protokol ile sözleşme süresinin 12.08.2014 tarihine kadar,
14.03.2013 tarihli ek protokol ile sözleşme süresinin 12.08.2017 tarihine kadar,
06.07.2017 tarihli ek protokol ile sözleşme süresinin 28.11.2018 tarihine kadar,
Son olarak 30.10.2018 tarihli ek protokol ile sözleşme süresinin 31.08.2027 tarihine kadar toplamda 19 yıl uzatıldığı tespit edilmiştir.
Aldaş A.Ş.’nin bu sözleşmeye istinaden yönetim ve danışmanlığını yaptığı yurt dışı finansmanlı projeler incelendiğinde ilk olarak 1995 ile 2006 yıllarını kapsayan “Antalya Su Temini ve Atık Su Projesi” tamamlanmış daha sonraki süreçte 2006-2018 yıllarını kapsayan “Kanalizasyon, Şebeke İnşaatı, İçme Suyu ve Arıtma Tesislerinin Rehabilitasyon Projesi” hayata geçirilmiştir. Hali hazırda devam eden projeler de mevcuttur.
12.08.1996 tarihinde 12 yıl süreyle imzalanan sözleşmenin ilk olarak 15.05.2007 tarihindeki ek protokol ile yani 4734 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonraki bir tarihte, 2006-2018 yıllarını kapsayan “Kanalizasyon, Şebeke İnşaatı, İçme Suyu ve Arıtma Tesislerinin Rehabilitasyon Projesi” dayanak gösterilerek sözleşme süresinin uzatılması ve devamındaki süreçte benzer neden ve usullerle yapılan süre uzatımları kamu ihale mevzuatı hükümlerine aykırıdır.
Kamu idaresi cevabında, ALDAŞ’ın kuruluşu ve ASAT’a sunduğu danışmanlık hizmetlerine ilişkin bazı özet bilgiler verilmiş olup yapılan projelerin birbirine entegre ve birbirini tamamlayan yatırımlar olduğu bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un geçici 2’nci maddesi gereğince sözleşme süresinin uzatıldığı, Sayıştay 6. Dairesinin 04.01.2016 tarihli 267 nolu ilamının da bu doğrultuda karar içerdiği ifade edilmiştir.
Her ne kadar idarece bu projeler birbirinin devamı niteliğinde olduğu düşünülerek sözleşme uzatılsa da projelerin her biri için ayrı bir finansman kaynağı yaratılmış ve ayrı bir yönetim süreci dizayn edilmiştir. Ayrıca Sayıştay 6. Dairesinin vermiş olduğu karar kamu zararına ilişkin bir hükümdür. Dolayısıyla her bir proje kendi başına değerlendirilmeli ve yönetim ve danışmanlığı 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale edilmelidir.