| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, özel bütçeli idareler için alınan avansların etkin bir takip sistemine sahip olmadığını ortaya koymuştur. Avans ücretlerinin iadesiyle ilgili çok sayıda talep bulunmakta, ancak bu süreçlerin yönetiminde önemli kontrol riskleri yaşanmaktadır. Kamu idaresi, avans ödemeleri için iş süreçlerini analiz edeceğini ve önerilen altyapıyı kurmayı planladığını belirtmiştir. |
BULGU: Alınan Avanslar İçin Etkin Bir Takip Sisteminin Bulunmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Sunulan hizmetler karşılığında alınan avansların takibi için etkin bir sistem kurulmadığı görülmüştür.
TSE tarafından sunulan hizmetlerden yararlanmak için yapılan başvurularda avans ücreti alınmakta; ilk başvuru aşamasında alınan bu ücret sunulan hizmetle ilgili olarak gerçekleştirilen harcamalardan mahsup edilmektedir.
Uygulamada fazla sayıda avans ücreti iadesi bulunduğu görülmüştür. Başvuru sahiplerince avans miktarının fazla yatırıldığı, başvuruda bulunmadan avans yatırıldığı, sözleşme düzenlenmeden avans yatırıldığı, yapılan başvurudan vazgeçildiği gibi talep veya gerekçelerle ücretin iadesinin talep edildiği ve talep üzerine ücret iadesinin gerçekleştirildiği pek çok örnekle karşılaşılmıştır. Ancak avans olarak alınan ücretlerin muhasebe sisteminde takibinin sağlanması amacıyla etkili bir sistem oluşturulmadığı, bunun da avanslarla ilgili süreçlerin yönetilmesinde önemli kontrol risklerine yol açtığı görülmektedir.
Sunulan hizmetler için alınan her bir sipariş için ‘sözleşme numarası’, ‘sipariş numarası’ veya ‘iş numarası’ verilmesi suretiyle avans ücretlerinin takip edilmesi ve sipariş avanslarının oluşturulan sistem çerçevesinde tahsilinin sağlanması; buna ilişkin esasların ayrıntılı şekilde düzenlenerek duyurulmasının aksaklıkları engelleyeceği ve kontrol riskini en düşük düzeye indireceği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi bulgu cevabında piyasa rekabet koşulları ve hizmet verdiği sektörlerdeki müşteri yoğunluğu göz önüne alınarak, avans ödemelerine ilişkin hususlarda gerekli iş süreçleri analiz çalışmaları yapılacağını ve bankalar üzerinden kurumsal tahsilat sistemindebulguda yer alan öneriler doğrultusunda gerekli alt yapı oluşturulmaya çalışılacağını ifade etmiştir.